

2- کلبه مکتشفان: تقریبا یک قرن پس از کشف قاره جنوبگان توسط رابرت فالکون اسکات، کارشناسان در تلاشند تا کلبه چوبی این مکتشف انگلیسی را در جزیره راس، واقع در قطب جنوب از برف و نابودی نجات دهند. این کلبه به طول 15 متر و عرض 6/7 متر برای پذیرایی از 33 مرد ساخته شده بود.

3- فرسایش تایتانیک: این تصویر که اول سپتامبر به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد کشف بقایای تایتانیک در عمق 3 هزار و 800 متری منتشر شد، نشان می دهد که این کشتی درحال فرسایش است این تصویر به علاوه تصاویر دیگری از بقایای کشتی تایتانیک در پروژه به نام Expedition Titanic تهیه شد.

4- آثار تاریخی در خطر: نقاشیهای دیواری تخریب شده کلیسای جامع "آنی" ترس ساکنان این شهر کوچک قرون وسطایی را موجب شده است. این شهر در منطقه نظامی ترکیه در مرز با ارمنستان قرار دارد. این شهر یکی از 12 مکان تاریخی است که توسط صندوق میراث جهانی یونسکو به عنوان شهر با خطر شدید نابودی ثبت شده است.

5- DNA توتان خامون: توتان خامون یکی از فراعنه معروف مصر باستان است که در سن 19 سالگی مرده است. دانشمندان با استفاده از نتایج تجزیه DNA که از بقایای جسد مومیایی شده توتان خامون و سایر مومیاییها دره شاهان به دست آمده بود سرانجام موفق شدند نه تنها وضعیت سلامت این شاهان را بازسازی کنند بلکه موفق شدند روابط خانوادگی آنها را نیز به دست آورند.

6- معبد انسانهای قربانی شده: در ژانویه گذشته خبر کشف یک معبد باستانی پیچیده اعلام شد که در آن یک گور دسته جمعی از انسانهای قربانی شده در زیر ریگهای روانی که توسط باد کنار رفته بودند در شمال غربی پرو نمایان شد. این کشف به نظر می رسد که به افسانه "نای لامپ" واقعیت بخشیده است. "نای لامپ" تمدن پرویی "لامبائیک" در قرن هشتم بعد از میلاد را تاسیس کرد.

7- نقشه برداری با لیزر از شهر مایاها: در ماه آوریل دو باستان شناس آمریکایی با استفاده از یک فناوری نوآورانه برپایه لیزر به نام "لیدار" موفق شدند تنها در مدت چهار روز از شهر باستانی قیبله مایا نقشه برداری کرده و این مشکل را که از 25 سال قبل محققان را درگیر خود کرده بود حل کنند. به گفته این دو باستان شناس، شهر مایاها در زمینی به وسعت بیش از 177 کیلومتر مربع و در دوره بین 550 تا 900 بعد از میلاد ساخته شده و جمعیتی بالغ بر 115 هزار نفر داشته است.

8- تمدن گمشده آمازون: در ماه ژانویه صدها دایره، مربع و دیگر اشکال هندسی کشف شدند. به نظر می رسد این تصاویر توسط جامعه ناشناخته ای که در آمازون زندگی می کرده اند کشیده شده اند اما این تصاویر با گذشت زمان توسط جنگل آمازون پنهان شده اند. تصاویر ماهواره ای که از بالای حوزه رودخانه آمازون پس از سال 1999 گرفته شده اند بیش از 200 اشکال هندسی زمینی را که تا فاصله بیش از 250 کیلومتر امتداد یافته اند کشف کردند. این کشف در طبقه بندی 10 کشف علمی برتر سال 2010 مجله نشنال جغرافی توانسته بود رتبه هفتم را به دست آورد.

9- کشف کشتی نوح: تیمی از مسیحیان پروتستان در آوریل سال جاری مدعی شدند که باقیمانده های کشتی نوح را در زیر برفها و مواد آتشفشانی کوه آرارات در ترکیه کشف کرده اند. این کشف نیز در رده بندی 10 کشف علمی برتر این مجله رتبه چهارم را کسب کند.

10- راز طومار بحرالمیت: حل معمای طومار بحرالمیت: "طومارهای بحرالمیت" حدود نیم قرن قبل در 11 غار قمران در شمال غربی بحرالمیت کشف شدند. از آن زمان دانشمندان و باستان شناسان در تلاش برای کشف و رمزگشایی این دست نوشته و کشف خاستگاه واقعی آنها بوده اند اکنون گروهی از محققان موسسه ملی فیزیک هسته ای ایتالیا با استفاده از یک برخورد دهنده ذرات موفق شدند راز خاستگاه بخشی از این دست نوشته را فاش کنند. این دست نوشته محتوی 900 سند است که بر روی پوست شتر نوشته شده است. تاریخ تدوین این طومارها بین 200 قبل از میلاد تا 70- 60 بعد از میلاد محاسبه شده اما تاکنون مشخص نبود که آیا این متون در همان منطقه نوشته شده اند و یا درجای دیگری ایجاد و سپس منتقل شده اند. تجزیه های کروم و بروم در آب بحرالمیت کاملا با میزان عناصر بازمانده در این پوستها سازگاری داشت این مقایسه با استفاده از دسته پرتوهای پروتون 3/1 مگاولت که توسط برخوردهنده ذرات "تاندم" در موسسه فیزیک هسته ای ایتالیا تولید شده بودند، انجام شد و تائید کرد که خاستگاه این دست نوشته های در همان منطقه بحرالمیت بوده است. این کشف نیز در رده بندی 10 کشف برتر علمی سال 2010 نشنال جغرافی رتبه دوم را به دست آورده بود.













سایت گروه مجلات همشهری: چرا گمان نکنیم که کودکان در طول تاریخ بازی میکردند و برای بازیهای خود درست مثل امروز ابزار و وسایلی داشتهاند؟ تاکنون در ایران اشیای باستانی زیادی از دل خاک بیرون آمدهاند؛ اشیایی که نه درون مقبرهای پیدا شدهاند تا هویت خاصی بگیرند و نه نوشتهای همراهشان بوده تا چرایی ساختشان را برای ما روشن کند. اشیایی که یا در ابعاد کوچک ساخته شدهاند یا نقش و طرحی کودکانه دارند و یا حدس به ابزار بازی بودنشان است.
این آثار کم هم نیستند؛ دربرگیرنده طیف وسیعیاند از سفالینههای کوچک با شیوه ساخت ناشیانه، پیکرکهای گلی و فلزی کوچک انسانی و حیوانی، مجسمههای چرخدار و پیکرکهای مادران با کودکی در آغوش، در کنار آثاری مثل ظروفی با لوله عمودی (شیرمک) و جغجغه و... که همه به نوعی یادآور بازیچههای کودکان ما با توجه به شرایط زمانی آن دوره هستند. این موضوع آنقدرها هم عجیب و دور از ذهن نیست. هنوز هم در روستاهای ما کودکان به همراه پدران و مادران خود در کنار چرخهای سفالگری به ساخت بازیچههای کودکانه مشغولند و با ساخت کاسه و کوزههای ابتدایی و عروسکهای انسانی و حیوانی سعی در تجلی تفکرات کودکانه خود دارند.
تحقیقات درباره وسایل بازی کودکان در ایران باستان بسیار اندک است، درست مثل اطلاعاتی که از جایگاه اجتماعی و خانوادگی و وسایل بازی آنها داریم. اما در میان آثار مکشوفه، اشیایی وجود دارند که گواهی میدهند میتوان با نگرشی نوین به آنها نگریست؛ مثل نقوش بسیار استریلیزه و تر و تمیزی روی سفالینههای نقاط مختلف ایران مانند تل باکون در فارس و شوش از هزاره پنجم پیش از میلاد، پیکرکهایی از زنان با کودکانی در آغوش از شوش مربوط به هزاره دوم پیش از میلاد یا پیکرکهای سفالین، فلزی و شیشهای که بهصورت کاملا ابتدایی و ساده ساخته شدهاند. از طرفی وجود تشابهاتی که بین اسباببازیهای کودکان امروزی با پیکرکهای حیوانات ساخته شده از سفال و فلز با چهار چرخ جهت حرکت که از هزاره اول پیش از میلاد بجا مانده، ما را وا میدارد تا آنها را در میان وسایل بازی قرار دهیم.
موضوع اما
فقط به وسایل بازی محدود نمیشود؛ آموزش کودکان هم در روزگاران قدیم
جایگاه قابل توجهی داشته. از جایگاه اجتماعی کودکانمان در گذشته، تنها
میتوان از نقوش و نگارکندهای صخرهای ایلامی کمک گرفت که نقش کودکان را
در کنار خاندان سلطنتی حکاکی کردهاند. در دورهای که با اختراع خط، کتیبه
و نبشتههای ابتدایی در دست است حدس و گمان ما تا حدودی بهوسیله نوشتارها
به یقین نزدیکتر میشود. وجود لوحههای ابتدایی آموزش کتابت در مراکزی که
به EDUBBA یا خانه «گلنوشتهها» معروف هستند، نشاندهنده آموزش افرادی
است که به حدس میتوانند طبقهای از کودکان و نوجوانان را هم دربرگیرند.
در
پاییز امسال، نمایشگاهی در موزههای شهرهای سمنان و شاهرود برگزار شد که
«یادگارهای کودکانه» نام داشت. به نظر میرسد این نمایشگاه بیش از هر چیز
بهانهای بوده برای دیدن آثار گذشتگان با نگاهی جدید، چون وقتی صحبت از
قرنها و هزارههاست، آنهم در نبود نوشتار، کتابت، تاریخ مکتوب و مدون،
صد البته گاه باید به حدس و گمان دست زد.
چهارچرخههای دیروز
این
گونه پیکرکها یادآور اسباب بازیهای امروزی مانند اتومبیلها و
چهارچرخههایی هستند که کودکانمان با به حرکت درآوردنشان تحرک بیشتری را
تجربه میکردند. ساخت این وسایل متحرک از سفال و فلز، مثل همین پیکرک
مفرغی که در مارلیک کشف شده، در سه هزار سال پیش (هزاره اول پیش از میلاد)
در مناطق شمالی ایران رواج داشته. نمونههایی از این نوع پیکرک در
موزههای مصر و یونان در مجموعه وسایل مختص به کودکان به نمایش درآمده است
جانوری از هزارهها
پیکرکهای
حیوانی که به شکلهای مختلفی ساخته میشود. دلیلش هم این است که این
پیکرکها گونههای مختلفی هستند که در زیستبوم منطقه وجود داشتهاند.
شاید بهنوعی برای آشنایی و الفت بیشتر کودکان با محیططبیعی پیرامونشان
ساخته میشده. مثل همین پیکرک مفرغی که در مارلیک گیلان کشف شده و قدمتش
به سه هزار سال پیش (هزاره اول پیش از میلاد) برمیگردد
موش سفالی
این
پیکرک سفالین که به شکل موش است، در نیشابور کشف شده و متعلق به 900سال
پیش (سده پنجم هجری) است. ابعاد کوچک این پیکرک که فقط 5/8 در 7/5
سانتیمتر است، این احتمال را که بازیچه دست کودکان بوده بیشتر تقویت
میکند. از آنجا که شناخت این حیوانات برای کودک و بازی با آنها، در شناخت
کودک با موجودات محیط پیرامونش نقش اساسی بازی میکند، میتوان پذیرفت که
شیوههای مختلف آشنایی کودکان با اینگونه جانوران از قدیم مورد توجه بوده
است.
پیکرکهای کوچک
تعدادی
از آنها نه در قبور پیدا شدهاند، نه در معابد و نه در هیچ مکان دیگری که
جنبه تقدسی داشته باشد، آن هم به تعداد زیاد. برای همین هم این نظر را که
جنبه بازیچهای و استفاده روزمرهای این پیکرکهای مفرغی کوچک، بر جنبه
آیینی و حتی تزیینیشان اولویت داشته، قوت میبخشد. این پیکرکهای حیوانی
که قدمتشان به چهار هزار سال پیش (اوایل هزاره دوم پیش از میلاد)
برمیگردد در لرستان کشف شدهاند.
نقش کودکی
سفالینههای
منقوش به نقوش کودکانه و استلیزه (خلاصه شده) این گمان را تقویت میکنند
که این آثار برای جلبتوجه کودکان بوده و یا با نگاه و توجهی ویژه به
کودکان ساخته و نقاشی میشدند. پنداری ظروف منقوش، نقش کودکان امروزی را
تداعی میکنند. این تکه سفال منقوش در تل باکون فارس کشف شده و مربوط به
هفت هزار سال پیش (هزاره پنجم پیش از میلاد) است.
مشق شب
از
این لوحهها به تعداد زیادی در شوش بهدست آمده و احتمالا برای آموزش
کودکان بوده است. لوحهای گلین با خط میخی سومری به قطر 3/8 سانتیمتر که
متعلق به چهار هزار سال پیش (هزارة دوم پیشازمیلاد) است. امروزه برخی از
مراکز آموزشی و فرهنگی جهان در آموزش خطوط باستان به نوآموزان از این روش
استفاده میکنند.
نقشی برای سرگرمی
نقش
انسانی در ابعاد بسیار کوچک (3/4 سانتیمتر) که در نهایت سادگی روی
صفحهای سیمین حکاکی شده. به حدس میتوان گفت که این پلاک سیمین متعلق به
کودکی باشد که جز سرگرم کردن او کاربری دیگری نداشته. از آنجایی که این
اثر از قبور یا مکانی با کاربری آیینی بهدست نیامده، میتوان بازیچه بودن
آن را قوی دانست. این پلاک سیمین که متعلق به 2600 تا 2700 سال پیش (700 ـ
600 پیش از میلاد) است در لرستان کشف شده.
جغجغه باستانی
بازی ایلامی
اسباببازی قیمتی
این
نمونه بسیار زیبا پیکرکی شیشهای است متعلق به دوره ساسانی که در شوش کشف
شده و فقط 1/7 سانتیمتر است. میشود اینگونه حدس زد که احتمالا بازیچه
کودکی بوده که در خانوادهای با درجه اجتماعی بالا پرورش مییافته؛
همانگونه که امروزه بازیچه کودکان در طبقات اجتماعی مختلف متفاوت و از
ارزش هنری و اجتماعی مختلفی برخوردار است.
قمقمهکودک
قمقمههای
سفالین در اندازههای مختلف و از مناطق بسیار زیادی در ایران بهدست
آمدهاند؛ مثل همین قمقمه سفالین 12سانتیمتری که قدمتش به چهارهزار سال
پیش (هزاره دوم پیش از میلاد) برمیگردد و در کرمانشاه کشفشده. این
قمقمه را از این جهت مورد استفاده کودکان دانستهاند که اندازهاش بسیار
کوچکتر از نمونه قمقمههای کشفشده بزرگ است.



.:: This Template By : web93.ir ::.