اطلاعات عمومی

سم زدایی که در بین عامه مردم به تصفیه یا عوض کردن خون از مواد شهرت دارد اولین مرحله درمان اعتیاد به مواد مخدر است.

بسیاری از مردم سم زدایی را معادل ترک اعتیاد می دانند و فکر می کنند با سم زدایی مشکل شخص معتاد برای همیشه حل می شود! اینکه واقعیت سم زدایی چیست و چه جایگاهی در درمان اعتیاد دارد مواردی است که در ادامه مقاله به آن می پردازیم.

همچنانکه بارها گفته ایم درمان اعتیاد دو مرحله دارد.

مرحله اول پاک شدن یا برطرف کردن وابستگی بدنی به مواد بصورتی که بعداز آن،  بیمار با عدم مصرف مواد مخدر خمار نشود.

و مرحله دوم پاک ماندن یا برطرف کردن وابستگی روانی بیمار به صورتیکه شخص بتواند هوس و وسوسه مصرف مواد را در وجود خود کنترل کرده و همیشه انگیزه پاک ماندن را در خود بالا نگاه دارد.

پس به تمام کارهایی که در جهت پاک شدن بدن بیمار از مواد انجام می شود سم زدایی می گویند. نباید تصور کنیم سم زدایی کاری عجیب و غریب و پیچیده است!

انواع سم زدایی

سم زدایی یابویی یا همان ترک یابویی
اگر فرد معتاد به مدت حداقل 8 روز مواد مخدر و جایگزین های آنرا مصرف نکند. بدون هیچگونه دارویی بعد از تمام شدن علایم خماری که در بسیاری از موارد سخت و طاقت فرساست خود بخود پاک شده و پس از آن دیگر خمار نخواهد شد! شاید این ساده ترین و در عین حال پر دردسرترین نوع سم زدایی باشد! به این سم زدایی در اصطلاح ترک یابویی گفته می شود! این نوع سم زدایی در کمپ ها انجام می شود و قبلا نظایر آن را در فیلم ها زیاد می دیدیم که با بستن شخص به تخت همراه بود!

سم زدایی با کلونیدین بصورت سرپایی
در این نوع سم زدایی بیمار مصرف مواد را قطع کرده و علایم خماری با استفاده از داروهای مختلف که توسط پزشک تجویز می شود کم می شود. داروی اصلی که برای این نوع سم زدایی استفاده می شود کلونیدین است. این نوع سم زدایی برای مصارف کم و سبک مواد و بیشتر بر اساس تمایل بیمار توسط پزشک دوره دیده و با تجربه مورد استفاده قرار می گیرد.  بعد از سم زدایی یابویی این نوع سم زدایی از نظر سختی و پر دردسر بودن در مرتبه دوم قرار دارد!

سم زدایی سرپایی با داروهای آگونیست مانند متادون و بوپره نورفین
در این روش متادون یا بوپرکسین به بیمار تجویز شده و طبق یک برنامه مشخص مقدار آن کم شده و قطع می شود. با کم کردن مقدار دارو علایم بسیار خفیف خماری ظاهر شده و سپس قطع می شود. استفاده از این داروها حتما نیاز به تجربه و آموزش در دوره های تخصصی دارد. در صورت استفاده خود سرانه از این داروها خطر عوارض جبران ناپذیر مانند مرگ، بیمار را بشدت تهدید می کند! این روش سم زدایی همچنانکه گفته شد اگر توسط پزشک با تجربه و دوره دیده انجام شود مورد قبول ترین روش سم زدایی توسط بیماران محسوب می شود و در صد موفقیت زیادی دارد.

سم زدایی سریع بصورت بستری یا RD
در این نوع سم زدایی بیمار به مدت حداقل چهار روز در مرکز بستری یا بیمارستان بستری شده و با استفاده از دارو بتدریج از مواد پاک می شود. در این روش از داروهای آنتاگونیست مانند نالوکسان و نالترکسان نیز استفاده می شود که روند دفع مورفین از بدن را سریعتر می کنند. در این نوع سم زدایی مانند سایر روشها علایم ترک خفیف تا متوسط را تجربه می کند ولی با توجه به اینکه تحت نظر است این علایم توسط تیم پزشکی درمان می شوند.

سم زدایی فوق سریع یک روزه بصورت بستری یا UROD
در این روش نیز از داروهای آنتاگونیست در حجم زیاد استفاده می شود و به علت اینکه بیمار در حال هوشیاری توانایی تحمل علایم خماری شدید این روش را ندارد بیمار را بیهوش می کنند.

مکانیسم سم زدایی
جالب است بدانید که در تمامی روش های سم زدایی یک اتفاق مشترک می افتد.  با عدم مصرف مواد توسط شخص مورفین موجود در بدن به تدریج از سطح سلولها جدا شده و وارد  خون می شود با گذشتن خون از داخل کبد مورفین تجزیه شده و از طریق ادرار و مدفوع خارج می شود. تنها تفاوت روشهای سم زدایی داروهایی، است که در این روش ها مورد مصرف قرار می گیرد.

• در سم زدایی با کلونیدین علایم ترک یا خماری کاهش می یابد.
• در سم زدایی با داروهای آگونیست بخاطر اینکه مقداری از مواد موجود در بدن با این داروها جایگزین می شود علایم ترک بصورت خفیف و به تدریج ظاهر می گردد و در مدت زمان کوتاهی از بین می رود.
• در سم زدایی به روش های سریع و فوق سریع استفاده از داروهای آنتاگونیست با عث می شود که روند دفع مورفین از بدن سرعت بیشتری پیدا کند.

پس اگر تاکنون فکر می کردید در روش سم زدایی، خون تعویض می شود، از همین الان این تصور غلط را فراموش کنید.

نکته دیگری که فهمیدن آن خالی از لطف نیست اینست که میزان عود و برگشت بیماران درمان شده در تمامی روشها تقریبا یکسان است. و میزان پاک ماندن این بیماران ارتباط چندانی با روش سم زدایی ندارد. اقدامات بعد از سم زدایی مانند درمان نگهدارنده با نالترکسان، درمان های روانشناختی، درمان بیماریهای زمینه ای همراه ( اعم از بیماری های جسمی و روانی )، آموزش خانواده و حمایت های اجتماعی در میزان پاک ماندن بیماران درمان شده حرف اول را می زنند!

متاسفانه در بسیاری از موارد خود بیمار یا خانواده و اطرافیان آن روش سم زدایی را انتخاب می کنند. در حالیکه روش سم زدایی بهتر است توسط پزشک درمانگر انتخاب شود. پزشک درمانگر بعد از مشاوره و معاینه بیمار تصمیم می گیرد که کدام روش سم زدایی برای بیمار از نظر کم خطر بودن و به صرفه بودن مناسب است. در مواردی که پزشک تشخیص دهد  بیمار با سم زدایی، نتیجه زیادی نخواهد گرفت درمان طولانی مدت و نگهدارنده با متادون ( MMT ) یا درمان طولانی مدت و نگهدارنده با بوپره نورفین ( BMT ) بهترین درمان ممکن خواهد بود.

متادون یکی از داروهای آگونیست افیونی محسوب می شود. داروهای آگونیست افیونی، موادی هستند که در بدن مانند مواد افیونی طبیعی( تریاک ) و نیمه طبیعی ( هروئین ) عمل می کنند. متادون در خلال جنگ جهانی دوم توسط شیمیدان های آلمانی ساخته شد. عده ای بر این اعتقادند که مصرف زیاد تریاک در آلمان آن زمان توسط مردم و بعضی افسران رده بالای نازی و ممانعت از ورود تریاک به آلمان توسط متفقین باعث شد که شیمیدان ها به سنتز ماده ای که اثراتی مشابه تریاک داشته باشد، روی بیاورند!

در سالهای بعد از جنگ در امریکا از متادون جهت درمان اعتیاد استفاده کردند که نتایج موفقی بدنبال داشت. امروزه اکثر قریب به اتفاق معتادان به مواد مخدر متادون را می شناسند ولی اکثر قریب به اتفاق آنها از خطرات جدی آن بی اطلاعند یا اینکه این خطرات را جدی نمی گیرند!

باوجود موفقيت اثبات شده اين شيوه درمانى در بسيارى از کشورهاى جهان، در صورت تجويز سهل‌انگارانه و غير مسئولانه ممکن است مخاطراتى جدى ايجاد گردد. متادون دارويى بالقوه سمى با شاخص درمانى پايين است، يعنى مقدار داروى مورد نياز براى درمان به مقدار مسموميت‌زاى اين دارو بسيار نزديک است. خصوصاً  مصرف توأم آن با مواد و داروهاى ديگر خطرات بالقوه زيادى به همراه دارد لذا تجويز و ارائه آن بايد با دقت و احتياط بسيار انجام شود.

متادون را در درمان اعتياد مى‌توان براى دو هدف به کار برد:

 - 1 سم زدایی: سم زدایی برای کسانی انجام می شود که تصمیم دارند مصرف مواد مخدر را قطع کنند. با سم زدایی بدن از مواد مخدر پاک شده و بیمار در صورت عدم استفاده از مواد مخدر خمار نمی شود. پس بخاطر داشته باشیم که سم زدایی تنها وابستگی بدنی را برطرف می کند. برای درمان وابستگی روانی باید رواندرمانی و درمان اختلالات زمینه ای انجام شود.

در سم‌زدايى با متادون،  مقدار متادون به تدريج کاهش يافته و سپس قطع مى‌گردد. همچنان که گفته شد از آنجا که سم‌زدايى صرفاً جزئى از يک برنامه درمانى بلندمدت پيشگيرى از عود بوده و درمان کاملى تلقى نمى‌شود، پيگيرى بعدى و پيشگيرى از عود بايد متعاقب آن طراحى و اجرا شود. مدت متوسط سم‌زدايى مورد قبول 3 تا 4 هفته مى‌باشد. ( در زمان تهیه این مطلب سم زدایی با متادون طبق بخش نامه های وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی ممنوع اعلام گردیده است که دلایل آن مشخص نیست! )

2  - درمان نگهدارنده ( طولانی مدت ): بیماران زیادی هستند که بارها سم زدایی شده اند ولی مجددا اعتیادشان عود کرده است و روز به روز اعتیادشان سنگین تر و مشکلاتشان بیشتر شده است! افرادی که بیماریهای عفونی شناخته شده ای مانند ایدز یا هپاتیت دارند یا ترس مبتلا شدن این افر اد به چنین بیماریهایی متعاقب رفتار پرخطرشان وجود دارد! بطور خلاصه وقتی تیم درمانگر به این نتیجه می رسد که براساس پروتکل های موجود بیمار نیاز به درمان نگهدارنده و طولانی مدت با متادون دارد چنینی درمانی به بیمار پیشنهاد می شود.

هدف از درمان نگهدارنده با متادون، کاهش آسیب است. به این معنی که بیمار آسیب بیشتری به خود و اطرافیان خود نزند! فرضا اگر بیمار تزریقی است و بر اثر تزریق به هپاتیت مبتلا شده است بعداز این به ایدز هم مبتلا نشود! در این روش بیمار بجای مصرف مواد، بصورت روزانه متادون مصرف می کند. و در اولین قدم از تمامی خطراتی که در حین تهیه، نگهداری و مصرف مواد مخدر او را تهدید می کنند، در امان است!

در درمان نگهدارنده مقدار دارو به تدريج افزايش داده مى‌شود تا جايى که علائم ترک مشهود نباشند و ولع مصرف مواد غيرقانونى نيز به واسطه مصرف متادون به حداقل ممکن برسد. درمان نگهدارنده به مدت طولانى براى حداقل چندين ماه و معمولاً بيش از يک سال و گاهى مادام‌العمر انجام مى‌شود. در کسانى که واقعاً به درمان نگهدارنده نياز داشته باشند در صورت قطع اين درمان اغلب پس از مدت بسيار کوتاهى عود اتفاق مى‎افتد و بيمار به مصرف مجدد مواد غير قانونى روى خواهد آورد. بنابراين در صورت ختم درمان در اين افراد حفظ ارتباط با مرکز درمانى براى پيگيرى‌هاى بعدى و احياناً شروع مجدد درمان ضرورى است.

درمان نگهدارنده با متادون فوايد زير را به همراه دارد:

•  مصرف مواد غيرقانونى را کاهش مى‌دهد.

•  زندگى بيمار را ثبات مى‌بخشد.

• مصرف خودسرانه داروها را کاهش مى‌دهد.

•  از ارتکاب اعمال غيرقانونى مى‌کاهد.

•  رفتارهاى پرخطر به خصوص تزريق مشترک که با خطر انتقال بيمارى‌هاى ناشى از پاتوژنهاى خونى همانند ايدز و هپاتيت همراه است را کاهش مى‌دهد.

•  بيمارى و مرگ و مير ناشى از مواد را کاهش مى‌دهد.

بنابراين درمان نگهدارنده با متادون هم براى فرد و هم جامعه ثمربخش است.

درمان نگهدارنده با متادون هرچند خود نوعى وابستگى به اين دارو است اما مساوى با اعتياد تلقى نمى‎گردد. زيرا  فرد به سبب مصرف منظم اين دارو از « دور باطل  مصرف » رها مى‌شود.

مصرف وسواس‎گونه مواد که در کنار آن به ندرت جايى براى پرداختن به کارهاى ديگر باقى مى‌ماند به واقع اساس رفتار اعتيادى است. اين رهايى برگشت مجدد فرد به جامعه و معطوف ساختن توان فرد به ساير زمينه‌ها را امکان‌پذير مى کند.

جايگاه درمان نگهدارنده با متادون در کاهش آسيب:

در الگوى بهداشتى درمانى کاهش آسيب ، هدف اصلى کاهش خطرات ناشى از مصرف است و نه پرهيز از مصرف. آنچه چنين الگويى را موجه مى‌سازد اين واقعيت است که گروه قابل توجهى از مصرف‌کنندگان مواد على‌رغم ورود به سيستم درمانى به مصرف مواد غيرقانونى خويش ادامه خواهند داد. براى پيشگيرى از بروز عواقب منفى در اين افراد انجام اقدام‌هاى کاهش آسيب کمک‌کننده است. اين اقدام‌ها شامل آموزش روش‎هاى کم‎خطرتر مقاربت و تزريق و نيز توزيع کاندوم و وسايل استريل تزريق مى‎باشد.

درمان نگهدارنده با متادون يکى از اقدام هاى پر اهميت و کليدى است که در راستاى اهداف کاهش آسيب انجام مى‌شود. اين درمان امکان عدم استفاده از مواد غيرقانونى را براى بيمار فراهم آورده و عملاً نياز به تزريق را منتفى مى‌سازد. در عين حال مصرف منظم و درازمدت متادون خود از عود مجدد مصرف غيرقانونى پيشگيرى مى‌کند. به دنبال اين درمان دارويى عموماً وضعيت روانى و جسمانى بيمار بهبود مى‌يابد.

پس اهداف درمان با متادون عبارتند از: بازگرداندن بيمار به يک زندگى عادى، يارى به جذب مجدد  وى در جامعه و نگاه‌داشتن بيمار در درمان تا زمانى که وى از آن سود ببرد.

و اما چرا مصرف خودسرانه متادون خطرناک است؟

4 ساعت بعد از مصرف متادون به اوج اثرش در بدن می رسد. بسیاری از بیماران که با علایم ترک یا همان خماری به کلینیک درمان سوء مصرف مواد مراجعه می کنند اغلب درخواست می کنند که پزشک دوز بالاتری از متادون به آنها بدهد. حال تصور کنید شخصی که مقدار نیاز متادونش در روز اول درمان 40 میلیگرم بوده و پزشک به ایشان 80 میلیگرم تجویز کرده باشد چه اتفاقی می افتد؟!

در ساعات اولیه علایم خماری بیمار برطرف می شود و بیمار احساس رضایت می کند ولی بعد از 4 ساعت مقدار 40 میلیگرم مورد نیاز بیمار در سطح بافتهای بدن توزیع شده و 40 میلیگرم باقیمانده باعث مسمومیت بیمار می شود که حتی ممکن است به مرگ هم بیانجامد!

نویسنده مطلب مواردی را که حتی با یک قرص متادون علایم مسمومیت را نشان داده اند، دیده است! بهتر است در چنین شرایطی با توضیح علت ایجاد مسمومیت برای بیمار بیشتر از مقداری که منطبق با پروتکل درمان سوء مصرف مواد است به بیمار متادون ندهیم.

مدت زمانیکه طول می کشد تا متادون از بدن دفع شود در روز اول درمان 13 تا 17 ساعت ( متوسط 15 ساعت) است. ولی این زمان تا متوسط 25 ساعت در روزهای آینده افزایش پیدا می کند! پس بخاطر داشته باشیم که متادون اثر تجمعی داشته و در بدن جمع می شود. پس اگر آنرا با دوز بالا برای بیمار شروع کنیم در چند روز بعد ممکن است بیمار را به کام مرگ فرو بریم! مرگ و میر ناشی از متادون معمولا در 6 تا 10 روز اول درمان اتفاق می افتد. پس در این زمان بیمار حتما باید روزانه توسط پزشک ویزیت و مورد معاینه قرار گیرد.

مصرف وسواس گونه مواد ويژگى اصلى اعتياد است. در اين گروه از بيماران مصرف چند مادة مختلف بسيار رايج است که شامل استفاده غير قانونى از داروها بدون تجويز پزشک هم مى‌شود. بسيارى از اين مواد تضعيف‌کننده دستگاه اعصاب مرکزى نيز هستند. مجموعه‌ اين مشکلات به همراه  ويژگيهاى خاص متادون وضعيت بالينى پيچيده‌‌اى را موجب مى‌شود که مستلزم ارزيابى و مديريت بالينى دقيق به خصوص در چند هفته اول درمان است.

مصرف متادون با سایر مواد مخدر، داروهای مخدر و شبه مخدر، داروهایی که جهت ترک اعتیاد تجویز می شوند مانند کپسول های گیاهی و ....، قرص های آرام بخش یا خواب آور، داروهای بیهوشی و داروهایی که سطح خونی متادون را در خون افزایش می دهند، می تواند منجر به مسمومیت شدید و مرگ شود! پس در صورتیکه داروی خاصی مصرف می شود باید پزشک معالج از مصرف آن اطلاع داشته باشد.

پس اگر شخصی هستید که جهت درمان سوء مصرف مواد به کلینیک درمان سوء مصرف مواد مراجعه کرده اید به پزشک خود اعتماد کنید و با صبر و حوصله مراحل درمان را طی نمایید.

مطمئن باشید که بهبودی شما بیش از هرچیز باعث خوشحال شدن پزشک شما خواهد شد. پزشک شما بی صبرانه منتظر است که علایم بهبودی را در شما ببیند و تنها دلیلی که باعث می شود در تجویز متادون جانب احتیاط را رعایت کند سلامتی شخص شماست!

آشنایی با علایم مسمومیت متادون می تواند بیمار یا همراهان بیمار را از خطر آگاه کند و مانع بدتر شدن اوضاع بیمار شود.

علایم مسمومیت با متادون را به خاطر داشته باشید:

• تکلم بريده‌بريده

• راه رفتن بى‌ثبات

• اختلال در تعادل

• خواب آلودگى

• حرکات کند بدنى

مسموميت با متادون يک اورژانس پزشکى است و اقدام فورى را طلب مى‌کند. مسموميت مى‌تواند به حالات زير منجر شود:

• اغماء (بيمار قابل بيدار کردن نيست، خرخر تنفسى دارد، تون عضلانى اندام‎ها کاهش يافته و سيانوزه است)

• ايست تنفسى و کاهش اکسيژن رسانى به مغز

• مرگ

ترامادول یک داروی ضد درد است. که با نام های مختلفی از جمله بایومادول در داروخانه ها عرضه می شود.

از ترامادول برای تسکین درد های متوسط تا شدید استفاده می شود. با اینکه تاکنون مکانیسم اثر ترامادول دقیقا مشخص نشده است ولی این دارو مانند مورفین عمل می کند. ترامادول مانند مورفین در مغز به گیرنده های اپیوئیدی متصل شده، باعث ایجاد تسکین می گردد.

این دارو بصورت آمپول، قرص یا کپسول های 50 و 100 میلیگرمی در بازار دارویی کشور وجود دارد و در داروخانه ها عرضه می شود. بالاترین دوز روزانه آن 400 میلیگرم است. خوردنش با غذا یا بدون غذا تاثیری در میزان جذب آن ندارد.

تداخلات دارويى
داروهایی مانند کاربامازپین و کینیدین مانع از خنثی شدن ترامادول در بدن شده، غلظت آنرا در خون بالا می برند! استفاده همزمان ترامادول با داروهای مهار کننده مونوآمینواکسیداز و مهارکننده انتخابی گیرنده های سروتونین مانند فلوکستین منجر به عوارض جانبی شدیدی از جمله تشنج می شود. این دارو در صورتیکه با الکل، داروهای بیهوشی، مواد مخدر، داروهای آرام بخش یا خواب آور استفاده شود خطر ایست تنفسی را به شدت افزایش می دهد.

سالم بودن آن برای زنان حامله یا در مرحله شیردهی هنوز ثابت نشده است.

عوارض جانبی آن عبارتند از:  تهوع، یبوست، سردرد، خواب آلودگی، خارش، اسهال، خشکی دهان، بثورات جلدی، اختلالات بینایی، سرگیجه واقعی، تشنج

و اما ارتباط ترامادول با اعتیاد و سوء مصرف مواد....

این دارو از بدو ورودش به بازار دارویی کشور مورد توجه بیماران معتاد به مواد مخدر قرار گرفت. و آوازه آن تا جایی پیش رفته است که متاسفانه گروه ها و خواننده های رپی وجود دارند که نام ترامادول را برای خود انتخاب کرده اند!

تجربه نویسنده در زمینه مدیریت سایت های مشاوره درمان اعتیاد ، نشان می دهد که نام ترامادول بعد از کراک دومین نامی است که کاربران اینترنت با جستجوی آن به چنین سایت هایی راه پیدا می کنند. و سئوالی که همیشه چنین کاربرانی مطرح می کنند اینست که:

آیا ترامادول باعث اعتیاد به مواد مخدر می شود؟

آیا ترامادول  داروی مناسبی برای ترک اعتیاد است؟

آیا ترامادول باعث ایجاد تشنج می شود؟

در پاسخ به این سئوالات باید بگوییم که: با توجه به اینکه مکانیسم کنترل درد در ترامادول مشابه مورفین است. مصرف مداوم آن منجر به وابستگی فیزیکی و روانی مشابه اعتیاد به مواد مخدر می شود. و مصرف طولانی مدت ترامادول منجر به اعتیاد به آن شده و درمانی کاملا مشابه با درمان سوء مصرف مواد مخدری چون تریاک، کراک و هروئین دارد!

باز هم تجربه نویسنده نشان می دهد که: بیمارانی که در مراکز بستری جهت ترک ترامادول بستری می شوند علایم خماری یا ترک غیر قابل تحمل تری نسبت به سایر بیماران وابسته به مواد مخدر از خود نشان می دهند!

از جمله علایم ترک ترامادول عبارتند از: عصبانیت، تعریق، بی خوابی، تهوع، اسهال، لرزش اندام ها و توهم

معتادان به مواد مخدر در مواردی که امکان تهیه یا استفاده از مواد مخدر را ندارند از این دارو جهت جایگزین کردن مواد مخدر استفاده می کنند. عده ای نیز به غلط آنرا برای ترک اعتیاد مورد استفاده قرار می دهند!

در حقیقت تعداد کسانیکه بواسطه مصرف ترامادول وارد وادی اعتیاد شده اند کمتر از کسانی است که این دارو را  جهت جایگزینی مواد مورد استفاده قرار می دهند. اینها معمولا کسانی هستند که به خاطر درد، ترامادول را طولانی مدت مصرف کرده اند و از عواقب اعتیاد به آن غافل مانده اند!

پس اگر شخصی به کلینیک مراجعه کند و بگوید که اعتیادش را با ترامادول شروع کرده و در ابتدا از آن برای نئشه بازی و سرخوشی استفاده کرده است کمی غیر معمول می نماید! همچنانکه گفته شد افراد وابسته به ترامادول بیشتر مصرف کنندگان مواد مخدری هستند که جهت جلوگیری از علایم ناخوشایند ترک یا خماری از این دارو به عنوان جایگزین استفاده می کنند.

بر اساس مقالات معتبر پزشکی ترامادول در دوز 200 تا 400 میلیگرم می تواند علایم ترک مواد مخدر را از بین ببرد و تجویز آن به مقدار کمتر از این دوز فرقی با تجویز دارونما در کنترل علایم ترک ندارد!

شخصی که از این دارو جهت ترک اعتیاد استفاده می کند وقتی دوز دارو را به کمتر از 200 میلیگرم برساند علایم ترک مواد مخدر را از خود نشان خواهد داد  و دوباره به مصرف ترامادول یا مواد مخدر رو می آورد حال چنین شخصی چگونه می تواند دوز دارو را به فرضا 2.5 میلیگرم در روز کاهش دهد؟! در حالیکه این قضیه در مورد داروهای مناسب ترک اعتیاد مانند متادون صدق نمی کند.

پس می توان نتیجه گرفت ترامادول داروی مناسبی برای ترک اعتیاد نیست!  بعلاوه اکثر قریب به اتفاق بیماران وابسته به مواد مخدر در کنار مصرف مواد مخدر از داروهای اعصاب، آرامبخش و خواب آور نیز استفاده می کنند و همچنانکه در قسمت تداخلات دارویی عنوان شد با مصرف همزمان ترامادول با این داروها خود را در خطر تشنج و ایست تنفسی قرار می دهند!

تشنج شایع ترین عارضه ای است که بیماران از ترس ایجاد آن جهت درمان وابستگی به ترامادول به مراکز درمان سوء مصرف مواد مراجعه می کنند! علاوه بر تداخل دارویی منجر به تشنج، ترامادول با کاهش آستانه تشنج باعث ایجاد تشنج در کسانی می شود که به علت تشنج در حال درمان هستند یا اینکه درمان شده اند!

پس بخاطر داشته باشیم که ترامادول باید بر اساس نسخه و توصیه پزشک مورد استفاده قرار بگیرد و مصرف خودسرانه آن عواقب غیر قابل جبرانی بدنبال خواهد داشت.

دکتر سعيد کفراشى

قبل از اینکه درمورد شیشه صحبت کنیم بهتر است بصورت خلاصه اشاره ای به نحوه کار مغز و سیستم اعصاب مرکزی داشته باشیم.

در سیستم اعصاب مرکزی،  سلولها یا رشته های عصبی بصورت مستقم به هم متصل نیستند. بلکه بین انتهای سلول قبلی با ابتدای سلول بعدی فضای بسیار کوچکی وجود دارد که به این فضا در اصطلاح پزشکی سیناپس می گویند.

برای اینکه یک سلول عصبی بتواند پیامی را به سلول دیگر انتقال دهد باید از انتهای خود ماده ای به داخل این فضای کوچک ترشح کند.( به این ماده در اصطلاح پزشکی نوروترنسمیتر می گویند) این ماده بر روی گیرندهایی که در ابتدای سلول بعدی قرار دارند می نشیند و به این ترتیب پیام منتقل می شود.  در سیستم عصبی نوروترنسمیترهای زیادی وجود دارند که ترشح هرکدام منجر به علایم خاصی می شود.

دوپامین و سروتونین دو نوروترنسمیتری عمده ای هستند که سوء مصرف شیشه یا مواد محرک باعث افزایش ترشح آنها در مغز می گردد و اختلال در نسبت ترشح آنها  در ایجاد بیماری هایی مانند افسردگی یا دوقطبی نقش اساسی را بازی می کند.

و اما داستان شیشه.....

شیشه ای که در حال حاضر در بازار قاچاق مواد محرک ایران وجود دارد  بیشتر بصورت کریستال های ریز ( مانند شکر)  است که در تکه های کوچک یک لوله پلاستیکی ( نی نوشابه) جاسازی شده و سر و ته آن بسته می شود. این ماده به شکل های دیگری از جمله بلور های شفاف و تیز و.... نیز عرض می شود.

قاچاقچیان مواد با این شعار که: شیشه حاوی مورفین نیست پس اعتیاد آور نیست مصرف آنرا تبلیغ می کنند و متاسفانه بسیاری از افراد ناآگاه خواسته یا ناخواسته در دام این ماده محرک گرفتار می شوند.

واقعیت اینست که شیشه یک ماده محرک بسیار اعتیاد آور است بطوریکه در بسیاری از مقالات پزشکی قدرت اعتیاد زایی آنرا بیشتر از مواد محرکی مانند کوکائین می دانند.

بخاطر داشته باشیم که در حال حاضر درمان اعتیاد به شیشه و مواد محرک مشکل ترین درمان در زمینه درمان  سوء مصرف مواد است.

این ماده به چهار صورت کشیدنی، استفاده از طریق بینی، خوردنی یا تزریق ممکن است مورد سوء مصرف قرار گیرد. برای کشیدن آن از پایپی شیشه ای که مخصوص اینکار است، لامپ، چراغ خودرو و .... استفاده می کنند.

شیشه از ترکبات آمفتامین یا مت آمفتامین در آزمایشگاههای غیر قانونی ساخته می شود. قرص اکستاسی نیز از ترکیبات همین مواد است. شیشه در حقیقت هیدروکلراید مت آمفتامین است که علاوه بر شیشه به آن آیس یا کریستال هم گفته می شود. البته در استانهای شرقی کشور به کراک هم کریستال می گویند!

سوء مصرف شیشه ترشح دوپامین، سروتونین و نور اپی نفرین را در سیناپسهای عصبی در مغز به شدت افزاش می دهد و منجر به تحریک سلولهای مغز  می شود. شخصی که به سوء مصرف شیشه روی می آورد در ابتدا علایم بسیار خوبی را تجربه می کند.

در ابتدا سوء مصرف شیشه باعث می شود که تجربه های لذت بخش با شدت بیشتری احساس شوند. فرضا اگر شما از شنیدن یک موسیقی لذت می برید و محو آن می شوید شخصی که ماده محرک استفاده کرده است بر روی نت های آن موسیقی پا می گذارد و همراه با آن به پرواز در می آید!!

قدرت تمرکز و اعتماد به نفس در چنین فردی به شدت بالا می رود، خطر را از خود دور می داند. ( به قول معروف دل و جراتش زیاد می شو د) حال تصور کنید چنین فردی در حال رانندگی چه وضعیتی خواهد داشت! بخاطر جرات زیاد فاصله ایمن را در نظر نمی گیرد. با سرعت زیاد از یک وجب جا سبقت گرفته، جاده را محیط خطرناکی برای خود و دیگران می کند! معمولا این افراد توسط پلیس دستگیر می شوند. اگر هم تصادف کنند تصادف های مرگباری خواهند داشت.

بسیار مهربان و صمیمی می شوند! خلاقیتشان زیاد می شود! شخصی که تا دیروز نمی توانست یک خط شعر حفظ کند شاعر می شود و شعر می گوید! بسیار دست و دلباز می شوند بطوریکه براحتی می توان از آنها پول یا چک گرفت! پس احتمال سوء استفاده مالی از این افراد وجود دارد!

در ابتدا حتی ممکن است وضعیت اقتصادی این افراد بهتر شود! این درست مانند آنست که بیمار وامی با بهره زیاد به خودش می دهد و احساس می کند ثروتمند شده است ولی وقتی این وام را پس می دهد بشدت فقیر و بی چیز می شود!

مصرف حتی مقدار کم شیشه منجر به بی خوابی می شود: شب تا صبح نمی خوابد دایم در حال عوض کردن کانال تلویزیون  یا گوش کردن موسیقی است! بی قرار می شود و یک جا دوام نمی آورد! اشتها به شدت کاهش پیدا می کند! یکی از مواردی که اطرافیان به شخص مشکوک می شوند کاهش وزن شدید و کم خوابی است!

با مصرف زیاد؛ تنفس و ضربان قلب افزایش یافته،  طپش قلب پیدا می کنند. فشار خون  و دمای بدنشان بالا می رود و احساس گرما می کنند پس زیاد آب می خورند!  ضربان قلب نامنظم می شود. بشدت تحریک پذیر و پرخاشگر  می شوند و ممکن است دست به هر خشونتی بزنند. اضطراب، گیجی، لرزش اندامها،  تشنج و در نهایت ایست قلبی و مرگ هم از دیگر عوارض سوء مصرف شیشه است.

سوء مصرف طولانی مدت شیشه منجر به ایجاد بدبینی شدید، خشونت، کاهش شدید  حافظه، توهم های شنوایی و بینایی، سایکوز ( جنون آنی ) و بسیاری اختلالات عصبی دیگر  و در نهایت مرگ می شود. اینها توهم های جالبی هم دارند! ممکن است رنگ ها را بشنوند و صداها را ببینند!

متاسفانه شیشه شخص را در وضعیتی قرار می دهد که تمایل به درمان ندارد و شاید این مصیبت بار ترین تاثیر شیشه بر مغز باشد که درمان و پیگیری این افراد را مشکل کرده است!

به علت ترشح زیاد نوروترنسمیتر ها، بعداز اندک زمانی انتهای اعصاب مغز تحلیل رفته و مغز نمی تواند روند طبیعی خود را داشته باشد و بیمار  نه اینکه علایم خوبی تجربه نمی کند بلکه فقط بخاطر ترس از عوارض ترک شیشه که مربوط به کارکرد ضعیف مغز است اقدام به سوء مصرف آن می نماید!

بخاطر داشته باشیم که اعتیاد به مواد در هر نوع آن که باشد در ابتدا با تجربه های بسیار لذت بخشی همراه است بصورتی که شخص اعتقاد پیدا  می کند  که می تواند بصورت کنترل شده مواد را مورد سوء مصرف قرار داده و از تجربه های لذت بخش آن برخوردار شود! غافل از اینکه ثابت شده است که مصرف حتی مقدار کم مواد مخدر یا محرک ساختمان مغز و کارکرد آنرا بطور هم زمان تغییر می دهد که صحبت در مورد آن از حوصله این بحث خارج است.

همچنان که گفته شد در حال حاضر درمان مواد محرک از جمله شیشه از مشکل ترین درمان های سوء مصرف مواد است که توسط یک تیم مجرب صورت می گیرد. برای درمان،  بر اساس مدت، مقدار، نوع و روش مصرف ممکن است فرد نیاز به درمان دارویی یا بصورت بستری و یا بصورت سرپایی داشته باشد. بعد از آن اختلالات روانپزشکی بیمار باید توسط روانپزشک آشنا به درمان سوء مصرف مواد مورد بررسی و درمان قرار گیرد و بدنبال آن یا هم زمان آموزش خانواده، آموزش مهارت های بهبودی اولیه و پیشگیری از بازگشت و رفتار درمانی انجام شود.

با افزایش سطح آگاهی اقشار مختلف مردم مخصوصا جوانان در مورد عواقب اعتیاد به هروئین، نام هروئین مساوی شده بود با کارتون خوابی، دزدی، گدایی، ایدز و...

کاهش تقاضای هروئین، قاچاقچیان مواد مخدر را به فکر ساختن یک ماده جدید از هروئین انداخت! ولی اینبار با نامی دیگر و خصوصیاتی متفاوت تر!

در دورانی که گفته می شد: هروئين آخرين پله نردبان اعتياد است و شخص را به سفرى مى برد که کمتر کسى از آن به سلامت بازگشته است! ناگهان ماده ای به نام کراک بوجود آمد که اوضاع اعتیاد و ترک اعتیاد را کاملا دگرگون کرد و به هم ریخت!

در ابتدا تصور می شد که این ماده همان کراک مشتق از کوکائین است.(که به نوبه خود یک ماده محرک بسیار قوی و خطرناک است) ولی تجزیه این ماده نشان داد که هروئین خالص است!

در ابتدا قاچاقچیان تبلیغ کردند که کراک مخدر نیست و می توان با استفاده از آن تریاک یا هروئین را ترک کرد! و به این صورت عده زیادی در دام این ماده مخدر خطرناک گرفتار شدند.

حرف و حدیث درباره کراک زیاد است! عده ای معتقدند که کراک ماده شیمیایی است که نمی توان آنرا بیشتر از دو سال مصرف کرد چون مصرف کننده را از پای در می آورد! عده ای هم معتقدند که بدنشان کرم می زند و یا اعضای بدنشان به سادگی از هم جدا می شود!

ولی آیا این گفته ها در مورد کراک حقیت دارد یا نه؟!

سوء مصرف کراک نسبت به سایر مواد مخدر باعث می شود که شخص در مدت زمان بسیار کمی چه از لحاظ ظاهری و چه از لحاظ روانی تغییر کند. اگرچه ممکن است کمتر از دوسال شخص را نکشد ولی بقدری اعتیادش پیشرفت می کند که ترک این ماده برایش بسیار سخت و غیر قابل تحمل می شود!

با نگاهی گذرا به تاریخچه درمان اعتیاد به این نکته بر می خوریم که بسیاری از داروهایی که در درمان اعتیاد استفاده می شوند، قبل از اینکه جامعه پزشکی به تأثیر آنها در درمان اعتیاد توجه کند مصرفشان در بین معتادان رواج پیدا کرده است.

با توجه به این نکته می توان گفت: توجه دقیق به حرف هایی که در بین معتادان در باره مواد از جمله کراک رد و بدل می شود و شایع می گردد از ارزش بالایی برخوردار است!  اینکه بدن این افراد کرم می زند از حرف هایی است که در بین خود این افراد شایع شده است! اگرچه ما هنوز چنین مساله ای را ندیده ایم ولی نمی توانیم آنرا رد کنیم!

در همایش درمان سوء مصرف مواد مخدر که در تاریخ هشتم تا دهم آبانماه 1386 در بیمارستان میلاد برگزار شد، یکی از سخنرانان عنوان کرد که به علت استفاده از کاربید در تهیه کراک، افراد معتاد به کراک دچار رابدومیولیز ( از هم گسیخته شدن و تجزیه بافت عضلانی ) می شوند.

اگر این گفته درست باشد باید عواقب دیگر ناشی از رابدومیولیز مانند نارسا شدن و از دست رفتن کلیه ها و ... را نیز به عوارض سوء مصرف کراک اضافه کرد!

علامت قابل توجهی که نویسنده در درمان این افراد با آن برخورد کرده است، نوروپاتی محیطی است. ( بی حس شدن قسمت هایی از بدن به علت آسیب دیدن اعصاب حسی سطحی ) گاهی این مشکل تا جایی پیش می رود که شخص از سوختن اعضای خود غافل مانده و تنها از شنیدن بوی کباب متوجه سوختن قسمتی از بدن خود شده است! پس کرم زدن چنین بدنی نمی تواند دور از ذهن باشد! وجود نقاط پراکنده ای در روی دست و پا ها که بر اثر ریختن کراک دچار سوختگی شده است باید درمانگر را در مورد احتمال وجود نوروپاتی محیطی کنجکاو کند. گاهی این سوختگی ها بقدری عمیق هستند که بیننده را دچار وحشت می کنند!

کراک از تقطیر هروئین به دست می آید. به این معنی که هروئین را با مواد شیمیایی خاصی می جوشانند و بخار حاصل از آنرا با مواد شیمیایی دیگری ترکیب می کنند تا آنرا بصورت جامد و قابل بسته بندی بصورت قالب در آورند.

قدرت مخدری این ماده بقدری زیاد است که معتادادن به کراک در صورتیکه بخواهند بجای آن تریاک یا هروئین استفاده کنند دچار علائم ترک یا همان خماری می شوند!

پس می توان با یقین گفت: اگر روزی هروئین قوی ترین ماده مخدر و مساوی با بدبختی و نابودی بود در حال حاضر کراک قوی ترین ماده مخدر دنیاست، بطوریکه یک بار مصرف آن حتی بصورت عشقی و گریزی را می توان معادل اعتیاد به آن دانست!

کراک بصورت کلوخ های سفیدرنگی که رنگ سفید آن تمایل به قهوه ای دارد در بازار مواد مخدر عرضه می شود. رنگ و شکل آن شباهت بسیار زیادی به تکه های کشک دارد.

کراک به راحتی تدخین می شود و در حین سوختن بوی خاصی ندارد. برای دود کردن آن از دوعدد سنجاق قفلی استفاده می شود یکی برای نگه داشتن کراک و دیگری برای داغ کردن و سوزاندن آن، دود حاصل از آنرا با یک لوله، که معمولا با کاغذ درست می کنند، استنشاق می کنند. با توجه به اینکه در حین استفاده، شخص بیمار مجبور است چندین بار سنجاق را گرم کند و به کراک بچسباند، فندک از لوازم لاینفک آن به حساب می آید.

در بسیاری از موارد که خانواده به فرد معتاد به کراک مشکوک شده اند در مراجعه به کلینیک اظهار می کنند که فرد مورد نظر وقتی به دستشویی می رود بصورت مکرر و پشت سرهم صدای فندک زدنش می آید! روش دیگر مصرف کراک تزریق آن به داخل رگ است. متاسفانه این ماده را از طریق بینی هم استفاده می کنند! 

جالب است بدانید اگر شخصی به هر عنوانی اعلام کند که کراک را فقط یکبار آن هم جهت کنجکاوی استفاده کرده است می توان وی را معتاد درنظر گرفت مگر اینکه خلافش ثابت شود!

درمان اعتیاد به کراک مشابه درمان اعتیاد به سایر مواد مخدر است. در قدم اول باید شخص سم زدایی شود که اینکار بصورت سرپایی یا بستری قابل انجام است.

در مواردی که مقدار مصرف زیاد باشد یا اینکه بیمار کراک را بصورت تزریقی استفاده کند  در مان نگهدارنده و طولانی مدت با متادون در کلینیک های تحت نظارت وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی یا سازمان بهزیستی، می تواند بهترین نوع درمان باشد. کراک نسبت به سایر مواد مخدر هوس بیشتری در مصرف کننده ایجاد می کند و کنترل هوس آن مشکل تر است.

پس همزمان با درمان نگهدارنده با نالترکسون که بعد از انجام سم زدایی صورت می گیرد، شرکت در جلسات رواندرمانی قسمت اصلی درمان است.

همیشه توصیه می شود که بیماران پس از سپری کردن دوره درمان، با گروه معتادان گمنام (NA ) در ارتباط باشند.

کراک (Crack) چیست ؟

مقدمه:

کراک (Crack) که گاهى راک (Rock) نيز ناميده ميشود، ماده اى محرک است که از تصفيه کوکائين به دست مى آيد و به اشکال مختلف تدخين (استنشاق دود) ميشود.

اما کراکی که در ایران رایج است از مشتقات هروئین است و در صورتی که بصورت علمی تولید شود  از تصفیه هروئین به دست می آید .

کراک ماده‌اى بى‌بو است، مصرف آن راحت است و با يک فندک در هر جايى که باشى مى‌توانى مصرف کنى؛ درست برخلاف مصرف ترياک و يا هروئين است.

کراک موجود در بازار ایران:

کراک جديدترين ماده مصرفى بين معتادان ایران است.  اين ماده شيميايى خشک که در ترکيب آن به جای کوکائین و هروئین از قرصهاى فاسد استفاده می شود. 
اين ماده به سبب اينکه فاقد هر گونه بوى نامطبوع و خاص بوده مصرف را راحت کرده و موجب شده روند گرايش افراد به اين ماده افزايش يابد.

جالب است که بدانید تنها سه بار مصرف مقدار بسيار اندکى از کرک موجود در بازار ایران ، اعتياد به آن را حتمى خواهد کرد و پس از اين زمان بسيار کوتاه، شخص را به شدت به خود نيازمند و وابسته ميکند.

در حال حاضر کراک در بين گروهى از جوانان ایران شايع شده و به دومين ماده مصرفى معتادان تبديل شده است. متأسفانه این شیوع بالا به دلیل تفکر اشتباهى است که در بين جوانان به وجود آمده است . در بين جوانان، اين ماده به صورت ماده‌اى کم‌خطر با ميزان نشئگى بالا معرفى شده و ۹۵درصد از مصرف‌کنندگان، آن را به اسم روان‌گردان مى‌شناسند اما پس از شروع به مصرف، مشخص مى‌شود که کراک ماده‌اى بسيار اعتيادآور است.

لازم به ذکر است  ۹۰درصد از مصرف‌کنندگان کراک، زير ۲۴سال هستند. و این ماده در بین دختران نیز رواج یافته است.

در ایران فشرده‌کردن هروئين در آزمايشگاه‌هاى خانگى‌اى انجام مى‌شود که هيچ کدام استاندارد نيستند. و هر آزمايشگاهى بسته به نوع امکانات و سليقه توليدکننده متفاوت است و تولید کنندگان برای سود بیشتر انواع مواد دیگر (هر نوع داروى آرام‌بخش و کورتن )  را  به این ماده اضافه می کنند . بنابراين عوارض ناشى از مصرف کراک با انواع‌ مختلفش، در هرد فرد می تواند بسیار متفاوت از دیگران باشد.

کراک های موجود در کشور ایران  ۱۵۰ برابر هروئین قدرت تخریبی بر فکر ، مغز و اعصاب دارد و حتی منجر به مرگ های فجیعی می شود.

کراک در بين جوانان ایران به صورت ماده‌اى کم‌خطر با ميزان نشئگى بالا معرفى شده و ۹۵ درصد از مصرف‌کنندگان آن را به اسم روان‌گردان مى‌شناسند چرا که از نظر کارشناسان سم‌شناسى کراک در اصل انرژى‌زا و شادى‌آور بوده و هيچ‌گونه اعتيادى را در مصرف‌کننده به وجود نمى‌آورد. اما کراکى که در ايران توزيع مى‌شود کراک اصل نبوده و در آزمايشگاه‌هاى مخفى و خانگى کشور با فشرده کردن هروئين بدون در نظر گرفتن هرگونه استانداردى تهيه مى‌شود و در برخى موارد نيز از ضايعاتى که نمى‌توان از آن هروئين خالص به دست آورد کراک توليد مى‌شود. بنابراين خلاف تصور مصرف‌کنندگان کراک از تبليغات نوع خارجى نوع ايرانى آن اعتيادآور بوده و طى يک ماه اول مصرف دائم از آن مقدار مصرف به ۳ يا ۴ برابر روز اول مصرف رسيده و تعداد دفعات مصرف روزانه به ۱۰بار در روز افزايش پيدا مى‌کند.

قيمت کراک از لحاظ گرمى بالا است بنابراين هر کسى قدرت خريد کراک را ندارد.  به خاطر گران قيمت بودن اين ماده بسيار محدود وارد کشور ایران شده و اقشار مرفه آنرا مصرف مى‌کنند، در نتیجه آنچه تحت عنوان کراک در بازار و ميادين به فروش مى‌رسد واقعى نيست. و عوارض جانبی بسیار زیاد و مرگ آور است .

مشتقات هروئین:

هروئين به چهار گروه تقسيم مى شود،

گروه اول همان مرفين است يعنى قبل از اينکه عمل استيلازاسيون روى آن انجام گيرد.

گروه دوم را هروئين خيابانى با درصد خلوص بين ۳ تا ۷ درصد که به هروئين خاکسترى نيز معروف است نام برد و گفت: اغلب معتادان از اين نوع هروئين استفاده مى کنند که خطر جانى براى مصرف کنندگان در پى دارد.

گروه سوم هروئين آزمايشگاهى با درصد خلوص بين ۶۰ تا ۷۰ درصد نام برد که امروزه قاچاقچيان به منظور فريب معتادان و مصرف کنندگان به آن عنوان کراک داده اند. درواقع آنها با اين عنوان اعلام نمودند که مصرف کنندگان کراک مى تواند ساير مواد را به راحتى ترک نموده و ترک کراک راحت تر از ساير مواد مخدر مى باشد.

نوع چهارم هروئين تزريقى با درصد خلوص بالاى ۹۵ درصد است که در گذشته به آن اشک خدا گفته مى شد و امروزه آن را هروئين کريستال مى نامند.

گفتنى است،‌ کراک که از مشتقات هروئين است ميزان وابستگى و مضرات آن به مراتب بيش از مواد مخدر ديگر است.

تاريخچه مصرف کراک:

ابتدا کشيش‌ها کرک را مى‌سوزاندند چون اعتقاد داشتند اين کار باعث مى‌شود که خدايان به وجد بيايند. همچنين کريستف کلمپ در چهارمين سفر خود مصرف اين گياه را توسط سرخپوستان آمريکايى ذکر کرده است.
کشورهاى بوليوى، کلمبيا، آمريکا، هندوستان، جزيره سيلان و مالزى مراکز رشد و نمو کوکا است.
اين ماده بوسيله پيپ هاى شيشه اى تدخين و دود آن استنشاق مى شود و در کمتر از چند دقيقه به مغز حمله کرده و نئشگى ايجاد مى کند و تاثيرات ناپايدارى از خود بروز مى دهد.
اعتياد به کراک ،شيشه و کريستال بسيار شديدتر و سريع‌تر از اعتياد به ترياک، هرويين،موادمخدر ديگر و روانگردانها مى باشد و ترک آن بسيار مشکل‌تر است.
در هر جامعه‌اى پس از شيوع مواد اعتيادآور و مشاهده عوارض سوء آن، ميل به مصرف آن در افراد کم مى‌شود و در شرايط کنونى نيز هروئين به عنوان ماده مخدر خطرناک و خانمان‌سوز در جامعه جا افتاده است. بنابراين قاچاقچيان با تغيير رنگ، ظاهر و نام اين ماده مخدر سعى در ايجاد بازار فروش کرده‌اند. تا جايى که با آزمايش بر روى حدود ۳۰ نمونه از کراک‌هاى مصرفى با قيمت هر گرم ۲۰ تا ۵۰ هزار تومان مشخص شد اين مواد کراک واقعى نبوده، بلکه هروئين است. در حاليکه کراک واقعى نوعى از کوکائين است و قيمتى چندين برابر اين رقم را دارد و نام صحيح آن کرک (CRACK ) مى باشد،قيمت هر گرم آن حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ هزار تومان و قيمت هر کيلو از آن حدود ۱۵۰ ميليون تومان است که فعلا به صورت محدود در کشور هاى آمريکائى و توسط افراد مشهور و سرمايه داران بزرگ قابل مصرف مى باشد و در آسيا و کشور هاى ديگر به صورت محدود وجود دارد.
در اين بين نه تنها قاچاقچيان سنتى سعى در نابود کردن نوجوانان و جوانان دارند بلکه تبليغ موادمخدر صنعتى به سايت‌هاى اينترنتى نيز رسيده است و هم اکنون حدود ۱۶ هزار سايت اينترنتى وابسته به عناصر نامشروع ، قاچاقچيان مدرن اين مواد هستند.
کرکى که هم اکنون در ايران مورد استفاده قرار مى‌گيرد و با نام کراک شناخته مى شود، واقعى نيست و در حقيقت نوعى هروئين غليظ شده(هروئين فشرده) است که قيمت آن هم يک دهم قيمت
واقعى‌اش است و چهار تا شش ثانيه پس از مصرف اثراتش شروع مى‌شود. مصرف اين ماده از کمترين مقدار توسط فرد در طول يک ماه به ده برابر افزايش پيدا مى‌کند تا جايى که فردى که روزى يکبار مصرف مى‌کرده مجبور است هرچند ساعت يکبار اين کار را تکرار کند.
کراک برخلاف ديگر مواد مخدر بدون بو و مصرف آن بسيار ساده است. حتى اگر اين ماده در حضور اعضاى خانواده مصرف شود هيچ کس متوجه آن نخواهد شد.

کوکائين و کراک چى هستند؟
کوکايين، آلکالوئيد اصلى برگ کوکا است که از برگهاى بوته اى به نام (Ergthroxglom Coca) بدست مى آيد، که مرکز اصلى رويش آن آمريکاى جنوبى است. کوکايين به عنوان ماده موثر در سالهاى ۶۰- ۱۸۵۹ م. از برگ کوکا (تصوير ۱) مجزا و استحصال شد. کراک را نيز از کوکايين تهيه و در اواخر تابستان و اوايل پاييز سال ۱۹۸۵ م. به بازار شهر نيويورک عرضه کردند. کراک خطرناکترين ماده اعتياد آورى است که تا کنون به بازار آمده و به حدى وابستگى آور است که يک بار مصرف آن، فرد را معتاد مى کند. از نظر طبقه بندى فارماکولوژى، محرک سيستم اعصاب مرکزى است.

کوکايين پودر سفيد نرم شفاف کريستالى با طعمى تلخ است که اغلب با پودر تالک، يا ملين ها يا شکر مخلوط مى شود و معمولا به صورت استنشاق، تزريقى، خوراکى يا دود کردن و گاهى هم به طريق پاشيدن روى دستگاه تناسلى مصرف مى کنند.

دود معمولى آن براى انفيه و استنشاق ۳۰ تا ۱۰۰ ميلى گرم است و ۱۰ تا ۲۵ ميلى گرم آن براى تزريق استفاده مى گردد. کوکايين بى حس کننده موضعى است و به ندرت براى برخى از اعمال جراحى استفاده مى شود.

نامهاى خيابانى آن Coke مخفف کلمه کوکايين (Cocaine)، Candy (شيرينى) ، Nose (بينى) ،Snow (برف) ، Happy (خوشحال، خوشبخت) و Dust (مواد گردى، گرد و خاک) مى باشد.
استعمال کوکا قرنها است در کشورهاى هند، پرو و بوليوى معمول بوده، برگهاى رنگ کوکا را براى لذت و خوش بودن مى جوند، مردم اين کشورها براى قادر شدن به انجام کارهاى سخت و جدى و راه رفتن و تحمل گرسنگى و تشنگى از جويدن کوکا يارى مى گيرند.
تا آنجا که به تاريخچه کوکا مربوط مى شود، اين عادت در ميان ساکنان کوه هاى آند رايج بوده است. در تابوت هاى (Huacas) باستانى پرو، مجسمه هاى در حال استعمال کوکا کشف شده اند. روشن ترين علامتى که بر چهره معتادان کوکا ديده مى شود فرو رفتگى گونه هاست که در اثر مکيدن برگ کوکا به وجود مى آيد.

چه کسانى از کراک استفاده ميکنند؟
هرچند کوکائين زمانى به عنوان ماده مخدر طبقه ممتاز شهرت داشت، اما اعتياد به کرک محدود به يک گروه سنى يا شرايط اجتماعى / اقتصادى خاص نيست. در واقع کرک ارزان و در دسترس بوده لذا مصرف کوکائين را براى همه ممکن ساخته است. در بسيارى از کشورهاى پيشرفته جهان، اعتياد به کرک نه تنها از سنين مدرسه، که از هنگام تولد و توسط مادران معتاد، آغاز ميشود!

در اروپا کراک کوکائين فقرا محسوب می شود

کراکى که در قارة آمريکا و اروپاى غربى مصرف مى‌شود، سال‌ها قبل از ترکيبات کوکائين ساخته شد. کوکائين جزو مواد محرک است و درختچة کوکا که گرد کوکائين را از برگ آن به دست مى آورند، در آمريکاى جنوبى کشت مى‌شود.

تجارت کوکائين در قاره آمريکا همانند تجارت کراک در آسيا پرمنفعت است و قسمتى از درآمد کشاورزان فقير بوليوى، اکوادور و کلمبيا را تشکيل مى‌دهد.

کوکائين طى مراحل استخراج، حمل و توزيع، ارزش افزودة زيادى پيدا مى‌کند. به طورى که تنها افراد داراى درآمد بالا قادر به تهية آن هستند. ولى تاجران مواد مخدر براى اين‌که اقشار نيازمند جامعه در حسرت تشنگى کوکائين نمانند، آن را با ترکيبات شيميايى ديگرى ترکيب کردند و «کوکائين فقرا» را ساختند که ارزان‌تر است و همگان مى‌توانند از آن استفاده کنند.

اين محصول به نام کراک شهرت يافت و مانند هر تجارت سودآور ديگر، دامنة آن به اروپا هم رسيد. با اين حال، کراک هنوز در آسيا گران‌قيمت بود. در واقع اگر کراک حقيقى از مسير تجارت مواد مخدر تا ايران بيايد، بيش از صد هزار تومان در گرم قيمت خواهد داشت. پس کراک آسيايى که يک دهم اين قيمت هم نيست، از چه چيزى ساخته شده است؟

برخى امتياز اختراع کراک را به مافياى سرخ روسيه نسبت مى‌دهند. عده‌اى ديگر، منشأ آن را در ترکيه، پاکستان يا ديگر کشورهاى خاورميانه مى‌دانند. اين سؤال که آن مدير متخصصى که فرمول جديد را ساخته است چه مليت يا چه اهداف بلند مدتى داشته است، هنوز به جواب نرسيده. زياد هم مهم نيست، چون موضوع مهم‌ترى وجود دارد.

کراک آسيايى از کوکائين ساخته نشده است. کراک امروزى موجود در کشور ما که در حال تخريب مصرف‌کنندگان جوانش است، فقط فرمول قوى‌ترى از هروئين است!

کراک ايرانى خطرناک تر از کراک خارجى !
کراک اصل نوعى از مواد مخدر است از الکالوئيدهاى دسته کوکائين، انرژى زا و شادى آور است و هيچگونه اعتيادى را در فرد مصرف کننده ايجاد نمى کند، ولى موادى که با نام کراک در ايران توزيع ميشود کراک اصل نيست ، بلکه هروئين غليظ شده است که توسط مافياى روسيه توليد و درايران پخش ميشود .
در ايران کراک در آزمايشگاههاى مخفى و خانگى با فشرده‌کردن هروئين بدون در نظر گرفتن هر گونه استاندارى انجام مى شود و هر آزمايشگاهى بسته به نوع امکانات و سليقه توليدکننده متفاوت است و همين موضوع، وضعيت بازار کراک و مصرف آن را آشفته‌تر کرده است.
در برخى موارد نيز از ضايعاتى که نمى توان از آن هروئين خالص بدست آورد کراک توليد ميشود ، اين کراک يکى از قويترين مواد مخدر محسوب شده و بشدت اعتياد ايجاد ميکند بطوريکه طى يکماه اول مصرف دائم از آن مقدار مصرف به ۳ يا ۴ برابر روز اول مصرف رسيده و تعداد دفعات مصرف روزانه به ۱۰ بار در روز (تقريبا ً هر ۲ ساعت يکبار) ميرسد .
کراک بسيار کوچک است؛ از نخود کوچکتر. به‌اندازه يک عدس حتى يک دانه ماش را به نوک سنجاق مى‌چسبانند و همين ‌اندازه مى‌تواند بارها با يک سنجاق داغ ديگر مورد استفاده قرار گيرد.
هرچند کوکائين زمانى به عنوان ماده مخدر طبقه ممتاز شهرت داشت، اما اعتياد به کرک محدود به يک گروه سنى يا شرايط اجتماعى يا اقتصادى خاص نيست و ارزان بودن و در دسترس بودن آن، کراک را همگانى کرده است و اعتياد به کراک در بسيارى از کشورهاى صنعتى شده اعتياد به کراک نه تنها از سنين مدرسه، که از هنگام تولد و توسط مادران معتاد، آغاز ميشود!
اين ماده مخدر صنعتى بدليل نداشتن بو و سهولت استفاده نسبت به ساير مواد مخدر باعث جذب مصرف کنندگان ساير مواد مانند ترياک گرديده است چرا که مصرف کراک به قدرى آسان است که فرد در مدت ۵ دقيقه حتى در دستشوئى و با استفاده از فندک و نى يا لوله و سنجاق مى تواند آنرا مصرف کند.

تقريبا هرگونه حالت تحرک و نشاط روحى و جسمى که توسط مواد اعتياد آور ايجاد شود، با حس بيحالى و لختى همراه خواهد بود و هر چقدر مقدار به اصطلاح “پرواز” شادمانه حاصل از اين سوء مصرف، بالاتر باشد، “سقوط” و احساس خمارى و افسردگى پس از آن شديدتر و طولانى تر خواهد بود.

اعتياد از همين جا آغاز ميشود زيرا نياز به فرار از اين حالت ناگوار، موجب مصرف مجدد کرک شده و پس از برطرف شدن تاثير اوليه کرک، حالت افسردگى باز ميگردد…و اين چرخه همچنان ادامه ميابد.

دوباره این مطلب را تکرار می کنیم  تنها سه بار مصرف مقدار بسيار اندکى از کرک موجود در بازار ایران ، اعتياد به آن را حتمى خواهد کرد و پس از اين زمان بسيار کوتاه، شخص را به شدت به خود نيازمند و وابسته ميکند.

کراک چطور در ايران رواج پيدا کرد؟

از سه سال قبل، نام مادة جديدى در بازار مواد مخدر ايران شنيده مى‌شد. خيلى از معتادان، وقتى به خرده‌فروش (ساقى) هميشگى خود مراجعه مى‌کردند تا ترياک، هروئين يا مواد مشابه را تهيه کنند، با اين جنس تازه مواجه مى‌شدند که قوى، سريع و راحت بود و مهم‌تر از همه ارزان‌قيمت بود.

اين مادة جديد به سرعت بازار مصرف را از آن خود کرد و هنوز هم با سرعت در حال پيشروى است. جمعيت مخاطب آن نيز بيشتر در سنين ۲۰ تا ۳۰ سال هستند، هر چند که قسمتى از معتادان قديمى را هم به خود جذب کرده است.

روش‌هاى گسترش

جنس جديد معمولا با استفاده از سه روش عمده گسترش پيدا مى‌کند. کراک هم براى رواج بيشتر در ميان جوانان از هر سة اين روش‌ها استفاده کرد.

اول اين‌که کسانى که به هروئين اعتياد دارند و مى‌خواهند با کمک يک مادة ديگر، آن را ترک کنند، نوع مصرف را تغيير مى‌دهند، در حالى که ماده جايگزين به مراتب خطرناک‌تر از اولى است.

دومين روش گسترش، اين است که براى تسکين عوارض مواد محرک يا توهم‌زا که معمولا در پارتى‌ها مصرف مى‌شوند، مى‌توان از جنس جديد استفاده کرد. اين توصيه‌اى است که بچه‌هاى اهل «توهم» به هم مى‌کنند تا سردرد و تنش‌هاى ناشى از آن را کاهش دهند. معمولا هم تصور مى‌کنند که اعتيادآور نيست. مشکل اين‌جاست که بلافاصله وابستگى ايجاد مى‌شود، زيرا اين مادة جديد، از مواد مشابه اعتيادآورتر است.

سوم اين‌که غير از مدل لباس و آرايش مو، مصرف مواد مخدر هم به صورت يک «مد» از کشورهاى غربى تقليد مى‌شود. بنابراين اگر ماده‌اى که در غرب رايج است به ايران بيايد،‌ به جهت حفظ کلاس و کسب پرستيژ، بازار مصرف تضمين‌شده‌اى دارد. جوانانى هستند که بنگ و حشيش و ترياک را نشانة عقب‌ماندگى و کريستال و آيس و اسيد را نشانة پيشرفت مى‌دانند.

جوانانى که سابقة مصرف کراک دارند، آن را به تکه‌هاى سفيداب سنتى تشبيه مى‌کنند با ظاهرى سنگ‌مانند ولى متخلخل، سست و سفيد رنگ که هيچ بوى خاصى ندارد.

کراک به صورت تدخينى و تزريقى، مصرف مى‌شود، در مدت بسيار کوتاهى اثر مى‌کند. حتى مراحل تزريق آن هم ساده‌تر است.

اين ويژگى‌ها باعث شده کراک در پارتى‌ها و جمع‌هاى دوستانه، بيشتر رواج پيدا کند. دختران هم مصرف‌کنندة آن هستند و اگرچه به مقدار کمترى نشئه مى‌شوند، ولى وابستگى بيشترى پيدا مى‌کنند. آن‌ها که به دوستان خود به فرما مى‌زنند استفاده از کراک را بعد از مصرف کريستال يا اسيد پيشنهاد مى‌کنند تا اثر محرک را کمتر کند.

شايعاتى دربارة تأثير کراک بر فعاليت جنسى هم وجود دارد که ناشى از تبليغات در مورد کراک آمريکايى است، ولى در مورد کراک آسيايى، مصداق پيدا نمى‌کند.

اطلاعات به دست آمده از مصرف کنندگان سابق کراک‌  که اکنون در دورة ترک به سر مى‌برند، نکات ديگرى از دلايل گسترش اين ماده را روشن مى‌کند.

آنها می گویند دفعة اول با سه تا پک، ۲۴ ساعت نشئه می شدیم. به يک ماه نرسيد که مصرفمان دو برابر شد. بعد از ۶ ماه به جايى رسيدیم که هر سه‌چهار ساعت بايد دود مى‌گرفتیم. اگر دير مى‌شد، شروع مى‌کردیم به لرزيدن و تشنج. بعد هم مجبور شدیم تزريق کنیم.

دیگری می گوید در اکس پارتى بودم. به يکى ديگر از دخترها گفتم دارم از سردرد مى‌ميرم. گفت فاز نگرفته‌اى، بيا کراک بزن. خودش هم برايم درست کرد. هنوز دود را بيرون نداده بودم که احساس کردم سرم آرام شد. چند روز بعد به او تلفن زدم و پرسيدم باز هم از آن‌ها دارى؟

کم سن‌ترين نمونه‌اى که مصرف قابل توجهى هم داشت، يک پسر ۱۳ ساله بود که هر روز ۵ گرم کراک را در چند وعده به رگ‌هايش مى‌ريخت.

چگونه معتادين به کراک را تشخيص دهيم؟

از جمله نشانه هاى اعتياد به کراک مى توان به :تغييرات بارز در شخصيت و رفتار، از دست دادن توجه و تمرکز ، کاهش وزن، ناپديد شدن لوازم قيمتى خانه و نداشتن توضيح قانع کننده براى مقدار پول خرج شده ، رفت و آمد با افراد معتاد، آشفتگى چشمگير، رفتار کينه توزانه با افراد خانواده و دوستان ،برنامه خواب نامنظم ، بى توجهى به آراستگى ظاهرى ، پارانويا شديد (سوء ظن به همه) ،بى قرارى و
يک نشانه ابتدايى سوء مصرف کرک، جدايى ناگهانى جسمى / روحى فرد از کانون خانواده و تغيير رفتار چشمگير اوست. هرچند بسيارى از نشانه هاى زير با مشکلاتى چون اختلالات احساسى يا گذراندن دوران سخت بلوغ مشابه است، اما هرگز نبايد احتمال مصرف مواد محرک يا مخدر را از نظر دور داشت :

تغييرات بارز در شخصيت و رفتار
از دست دادن توجه و تمرکز 
کاهش وزن 
ناپديد شدن لوازم قيمتى خانه و نداشتن توضيح قانع کننده براى مقدار پول خرج شده 
رفت و آمد با افراد معتاد 
آشفتگى چشمگير
رفتار کينه توزانه با افراد خانواده و دوستان 
برنامه خواب نامنظم 
بى توجهى به آراستگى ظاهرى 
پارانويا شديد (سوء ظن به همه) 
بى قرارى 
اضطراب

چرا هر روز آمار توزيع و مصرف کرک در جامعه بالاتر  می رود ؟
فروشندگان مواد مخدر علاقه بسيارى به فروش کرک دارند زيرا نه تنها ارزان تر از کوکائين است و راحت تر به فروش ميرسد، بلکه مصرف آن هم ساده تر است و به ظاهر چندان “خطرناک” نميرسد و از طرفى پنهان کردن آن هم ساده است.

به اين ترتيب فروش کرک در شهرهاى بزرگ جهان و در مکانهايى مانند ميادين شهر، مدارس، فروشگاههاى بزرگ و … که پيش از اين براى اين تجارت مکانهايى بسيار خطرناک محسوب ميشدند، به شدت افزايش يافته است.

اثرات کراک

در کل اثرات کوتاه ‌مدت مصرف کراک مشابه آمفتامين است ولى با مدت زمان کوتاه‌تر، احساس افزايش انرژى، چابکى و سرخوشى زياد مى‌کند ،افزايش ضربان قلب، نبض، تنفس، درجه حرارت بدن، فشار خون، گشادگى مردمک چشم، پريدگى رنگ، کاهش اشتها، تعرق شديد، تحريک و هيجان، بى‌قرارى، لرزش به‌خصوص در دست‌ها، توهمات شديد حسى، عدم هماهنگى حرکات، اغتشاش دماغى، گيجى، درد پا، فشار قفسه سينه، تهوع، تيرگى بينايى، تب، اسپاسم عضله، تشنج و مرگ از عوارض مصرف اين ماده مخدر صنعتى است.

اثرات مخرب مصرف کراک :

اعتياد به کراک سبب از بين رفتن درد و خروج استرس و اضطراب از بدن فرد، احساس سرخوشى کاذب و ايجاد تحرک در فرد، بروز رفتارهاى خطرناک و حرف‌هاى بى‌ربط مى شود که تمام اينها تنها ۵ تا ۷ دقيقه طول مى‌کشد.
تکرار مصرف اين ماده طى چند روز همراه با استفراغ، گيجى، بى‌تفاوتى اسپاسم عضله و مرگ ناگهانى در اثر ايست تنفسى است.
مهم‌ترين اثر بلند مدت مصرف کراک در فرد معتاد از بين رفتن اثرات ماده در عرض سه تا پنج ساعت مى باشد ،بنابراين فرد بايد حداقل هر چهار ساعت يک‌بار و حتى بمقدار کمتر مصرف را تکرار کند تا دچار مشکل نشود. همچنين از بين رفتن اشتها، کاهش وزن، يبوست، عفونت‌هايى همچون ايدز و هپاتيت، شکنندگى پوست، پيرى زودرس، افزايش فشار خون همراه با آزادسازى هيستامين که خارش در فرد ايجاد مى‌کند، از آثار مصرف اين ماده در دراز مدت است، همچنين اثرات تخريبى مصرف موادى همچون شيشه، کريستال و کراک بين ۱۱۰ تا ۱۴۰ برابر ترياک و هروئين بر روى مغز و اعصاب مى باشد.
کراک شديدا فرد مصرف کننده را دچار خواب آلودگى يا به اصطلاح خودمانى «چرت» ميکند . مصرف مداوم اين ماده مخدر در کوتاه مدت (مدت يکسال ) اثرات مخرب جبران ناپذيرى در بدن فرد مصرف کننده اعم از عفونت اجزاى داخلى بدن ، پوسيدگى دندانها ، سرطان حنجره و ريه ، نابودى ريه و کبد ايجاد ميکند بطور کلى تمام اجزائيکه در تماس مستقيم با دود کراک هستند ذره ذره نابود شده و مى پوسند و در برخى موارد طبق گزارشهاى موجود افراد معتاد به کراک،ميزان عفونت بدن به قدرى است که اجزاى بدن از هم جدا ميشوند و گوشت زير پوست دچار عفوت شده و به اصطلاح کرم ميگذارد.
گفته مى‌شود کسانى را که در اثر مصرف کراک مى ميرند در هنگام دفن غسل نمى‌دهند چون در هنگام شستشو اجزاى بدن از هم جدا ميشوند همچنين بررسى‌ها نشان مى‌دهد مصرف چهار روز کراک باعث مى‌شود که اثرات آن به مدت ۷ سال در فرد باقى بماند و موجب اختلالات حرکتى، افزايش هذيان گويى و تضعيف حس بينايى و لامسه شود.
متأسفانه شيوع مواد روانگردان و مخدر شيميايى در ميان جوانان و به خصوص نوجوانان به موضوعى بسيار خطرناک تبديل شده تا جايى که هم اکنون ۱۴ درصد مدارس کل کشور در معرض آلودگى به موادمخدر، سيگار و الکل قرار دارند و آخرين تحقيقات حاکى از تجربه حداقل يکبار مصرف سيگار ۵/۳ درصد، حداقل يکبار مصرف مواد مخدر ۰/۵درصد و تجربه حداقل يکبار مصرف الکل، ۲/۱ درصد دانش‌آموزان کشور است.

اثرات کوتاه مدت مصرف کراک:

اثرات کوتاه مدت آن مشابه آمفتامين است ولى با مدت زمان کوتاهتر، احساس افزايش انرژى، چابکى و سرخوشى زياد مى کند، از جمله اثرات آن پس از مصرف عبارت است از: افزايش ضربان قلب، نبض، تنفس، درجه حرارت بدن، فشار خون، گشادگى مردمک چشم، پريدگى رنگ، کاهش اشتها، تعرق شديد، تحريک و هيجان، بى قرارى، لرزش به خصوص در دستها، توهمات شديد حسى، عدم هماهنگى حرکات، اغتشاش دماغى، گيجى، درد پا، فشار قفسه سينه، تهوع، تيرگى بينايى، تب، اسپاسم عضله، تشنج و مرگ.

در حالت قطع ماده نيز افسردگى شديد حادث مى شود. ناخالصى کوکايين خيابان اغلب موجب حساسيت و آلرژى شديد مى شود که معمولا با آب ريزش بينى و بى خوابى شديد همراه است. در مسموميت حاد با کوکايين، فرد مصرف کننده دچار بى قرارى و تشويش، هيجان، شوريدگى فکر و اختلال تنفسى مى گردد. ضربان، تنفس و فشار خون فرد افزايش مى يابد.
اثرات دراز مدت مصرف کراک:

از جمله اثرات بلند مدت آن از دست دادن وزن بدن، يبوست، بى خواب، ضعف جنسى، دپرسيون تنفسى، اشکال در ادرار کردن، تهوع، کم خونى، رنگ پريدگى، تعرق شديد، دردهاى شکمى و اسهال، اختلالات در هضم و دستگاه گوارشى، سردرد، لرزش دست ها، لرزش و تشنج، پريدن عضلات و سفتى آنها، هپاتيت، آب ريزش دائمى بينى، ايجاد زخم، آماس و جوشهاى پوستى به خصوص اطراف مخاط گوش و بينى، زخم مخاط بينى (در مصرف به صورت انفيه)، اضطراب، بى قرارى، تشنج پذيرى شديد، سوء ظن، گيجى، اختلالات درک زمان و مکان، رفتار تهاجمى، تحريک پذيرى شديد، افسردگى، پرخاشگرى، تمايل به خود کشى، توهمات و اختلال در حواس (به خصوص بينايى، شنوايى، و لامسه)، افکار هذيانى، و گاهى اشتهاى کاذب و سرانجام ناراحتى جدى دماغى و روانى به نام سايکوز و کوکايين.

تحمل و ايجاد وابستگى کوکايين مشابه آمفتامين است وابستگى شديد روانى ايجاد مى کند که اين وابستگى در عصاره کوکايين يعنى کراک شديدتر مى باشد.

در آزمايشاتى که براى تحقيق پيرامون اثر کوکايين بر روى موش و ميمون انجام شده، پس از قطع مصرف آن، نشانه هاى ترک از جمله ضعف شديد، بد خوابى، افسردگى، تحريک پذيرى، گرسنگى زياد ديده شده است.

مصرف کننده، کراک را چه به طريق استنشاق يا پاشيدن روى توتون و مارى جوانا و چه از راه کشيدن با پيپ استعمال کند، ديگر نمى تواند از مصرف آن خوددارى کند و بايد پى در پى آن را استعمال نمايد. خيلى سريع جذب ريه گشته و به مغز مى رسد و حالت تهاجمى به مصرف کننده دست داده، باعث بزرگ شدن قلب، افزايش فشار خون مى شود، به گونه اى شديدتر از کراک پديدار مى گردد. اصولا فردى که کراک مصرف مى کند، ديگر بر خود تسلط ندارد و گويا خودى خود را گم کرده است.

کراک، هروئینی است که تا حد امکان اشباع شده یعنی يک گرم کراک از ۱۰ تا ۱۰۰گرم هروئین ساخته شده ولی قیمت آن هم‌قیمت هروئین و در بعضى مواقع، به مراتب ارزان‌تر از هروئین است. اعتیاد آن نسبت به هروئين بسیار شدیدتر و فوری‌تر و ترک آن بسیار مشکل‌تر است.

کراک ماده مخدر جدیدى است؛ یعنی در واقع با نام جدید معرفی شده. نوجوانان نمی‌دانند که بدتر از هروئين است بنابراین وحشتی که از هروئين دارند از کراک ندارند و اکثرا خیال مى‌کنند کراک چیزی در حد قرص‌های روان‌گردان و اکستازی است. به همین دلیل از مصرف آن وحشت ندارند و این عامل شروع اعتياد و علت فاجعه است.

مصرف حتی یک بار کراک اعتیادآور است و این تفاوت اساسی کراک با قرص‌های اکستازی است که اگرچه در بلندمدت کشنده هستند اما اعتیاد با قدرت بالا ندارند. تبلیغات زیادی که شبانه‌روزی علیه قرص‌های اکستازی شده باعث شده که خطر کراک در سایه و پنهان باقی بماند.

کراک بر خلاف هروئين، تریاک، حشیش و… بدون بوست و مصرف آن بسیار ساده و بدون نیاز به وسایل حجیم و صرف وقت است و فرد می‌تواند در حمام یا توالت، ظرف کمتر از ۱ الی ۲دقیقه مصرف کند.

کراک بسیار کوچک است؛ از نخود کوچکتر. به‌اندازه يک عدس حتی يک دانه ماش را به نوک سنجاق می‌چسبانند و همین ‌اندازه می‌تواند بارها با یک سنجاق داغ دیگر مورد استفاده قرار گیرد.

بنابراین جاسازی آن بسیار ساده و خانواده‌ها به‌سادگی نمی‌توانند آن را کشف کنند؛ چیزی شبیه يک تکه گچ از دیوار کنده‌شده و به‌ اندازه يک ماش که توجه هیچ کس را جلب نمى‌کند.

معتاد به ترياک می‌تواند سال‌ها زنده بماند و زندگی عادی داشته باشد؛ حتی کار کند و خانوده‌اش را سرپرستی کند.حتی معتاد هروئین نيز اگر به طرف تزريق کشيده شود می‌تواند ۱۰ تا ۲۰سال زنده بماند اما معتادی که ۳ماه بعد از مصرف کراک تا ۳۰کیلو از وزن بدنش کم می‌شود آیا بیش از ۲سال زنده می‌ماند؟

نشانه های هشدار دهنده در هنگام مصرف کراک
به گفته معتادين به کرک حالات زير در هنگام برطرف شدن آثار ماده محرک بروز ميکنند :

نگرانى و بيقرارى براى تهيه مجدد کرک
افسردگى شديد 
فقدان انرژى و بى اشتهايى 
بى خوابى 
داشتن احساساتى متناقض از عشق و تنفر نسبت به خود

اثرات روانى مصرف کراک چيست؟
شخصى که کرک مصرف ميکند به سرعت در حالات و شرايط مختلف روانى در حرکت است که با خوشى و رضايت فراوان و احساس برانگيختگى و هيجان همراه است، سپس با کم شدن اثر اين ماده، دلتنگى و افسردگى و متعاقب آن زودرنجى، بى خوابى و پارانويا بر شخص غلبه ميکند.

معتادان به کرک، ممکن است حالات روانى اسکيزوفرنيک، توهم و خطاهاى حس را نيز تجربه کنند. کسانى که مصرف کرک بسيار زيادى دارند در يک binge (مصرف) تمام اين حالات را از سر ميگذرانند، عده اى از اين افراد در اثر ابتلا به پارانويا و افسردگى ناشى از مصرف دائم کرک، دست به خودکشى يا جنايت ميزنند.

مصرف بيش از حد يا Overdose و جنون
تدخين کرک، به علت مقدار بسيار زياد ماده محرکى که وارد جريان خون و به دنبال آن به مغز ميکند، احتمال مصرف بيش از حد و مرگ آور يا مسمويت از کوکائين را هم افزايش ميدهد. نشانه هاى اين دو وضعيت مشابه بوده و شامل تهوع، استفراغ و تنفس نامرتب، تشنج و اغما است که ميتواند به مرگ منتهى شود.

مصرف همزمان کوکائين با الکل يا مواد مخدر ديگر، ميتواند واکنشهايى شديد و مرگ آور به دنبال داشته باشد. مصرف مداوم کرک ممکن است به جنون کوکائين منجر شود که نوعى حالت روانى دائمى بوده و نشانه هاى آن پارانويا و توهم ديدارى و شنيدارى است.

تاثيرات فيزيکى مصرف کراک
ابتدايى ترين تاثيرات جسمانى کرک، گلودرد مزمن، گرفتگى صدا و تنگى نفس است که به برونشيت (ورم نايژه) و نفخ ريه منجر ميشود. چشمها درشت شده و شخص هنگام تمرکز براى ديدن هر چيز، هاله هايى نورانى در اطراف آن مشاهده ميکند.

ضربان قلب تا حد ۵۰% افزايش ميابد و رگها به سرعت منقبض شده موجب بالا رفتن فشار خون ميشوند که ميتواند به حمله قلبى، تشنج و سکته منجر شود. کرک به دليل از بين بردن ميل به غذا خوردن و ايجاد بيخوابى، موجب کاهش وزن شديد و سوء تغذيه ميشود.

آنالیز:

ميزان مصرف کراک به شدت در ميان گروه سنى ۱۷ تا ۲۵ سال در حال افزايش است و اين امر به‌طور حتم ميزان

مرگ و مير را در سال‌هاى آتى افزايش خواهد داد چرا که براساس آمار ، تدخين کراک براى شخص حس نشاط ظاهرى شديد يا به اصطلاح «پرواز شادمانه» به وجود مى‌آورد که حدود ۵ تا ۷ دقيقه طول مى‌کشد و پس از آن با ايجاد افسردگى حاد واحساس بى‌ارزش بودن و ولع زياد براى مصرف اين ماده ادامه مى‌يابد و در مراحل بعد ترک اعتياد را مشکل مى‌سازد و بيشتر به همين علت است که معتادان به کراک کمتر اقدام به ترک آن مى‌کنند .

۱۳/ ۷ درصد دانش‌آموزان در معرض مستقيم اعتياد
هنگامى که بيشترين تبليغات قاچاقچيان و فروشندگان مخدرهاى صنعتى با عنوان‌هايى همچون بى‌خطر‌بودن، اعتيادآور نبودن و… در کنار ارزانى و آسانى تهيه آنها قرار مى‌گيرد، طبيعى است که درصد زيادى از جوانان جامعه به مصرف آن مبادرت ورزند.
هم‌اکنون از ۱۰ ميليون دانش‌آموز سراسر کشور ۱۳/۷ درصد آنها در معرض مستقيم اعتياد قرار دارند. اين در حاليست که به گفته محمد موسى‌زاده، کارشناس، آشنايى جوانان با کراک در دوره دبيرستان و گاه در دوره راهنمايى صورت مى‌گيرد و تبليغ کلامى مواد، منجر به استفاده از آن مى‌شود.
در سال‌هاى گذشته بيشتر مراجعان کلينيک‌هاى ترک اعتياد را ميانسالانى تشکيل مى‌داد که به ترياک و هروئين و نمونه‌هاى مشابه اعتياد داشتند، بيشتر مراجعان جوانان کم‌سن و سالى هستند که همراه خانواده‌هايشان براى سم‌زدايى مى‌آيند و نزديک به ۶۷درصد اين افراد معتادان به مواد صنعتى هستند که نياز به سم‌زدايى‌هاى فوق‌سريع دارند و در حقيقت چهره معتادان و نوع اعتيادشان کاملاً عوض شده و اين نگران‌کننده است.
یک مادر که کودکش را برای ترک به کلینیک برده می گوید ک پسرم تنها ۱۵ سال سن دارد و مصرف موادمخدر را از ۱۲ سالگى و با مصرف حشيش شروع کرده است و در حال حاضر به کراک اعتياد دارد و وضعيت روحى و جسمى خوبى ندارد.
او تاکيد مى‌کند که پسرش توسط همسالان خود معتاد شده و گاهى براى تهيه مواد همراه دوستانش دست به کارهاى خلاف مى‌زد.

معتادان به کراک در رفتارهاى خود تغييرات بارزى را نشان مى‌دهند که از جمله آنها عبارتند از: از دست‌دادن توجه و تمرکز، کاهش وزن، ناپديد‌شدن لوازم قيمتى خانه، آشفتگى، برنامه خواب نامنظم، بى‌توجهى به آراستگى ظاهرى، پادرانوياى شديد، بى‌قرارى و اضطراب.
بنابراين کراک، شخصيت معتادان را متزلزل کرده و بار روانى آن به‌مراتب بيشتر از ساير مواد ديگر است.

مرگ ناگهانى معتادان کراک

هر چند اثرات کوتاه‌مدت کراک مشابه‌ آمفتامين است و در مدت زمان کوتاه‌ترى فرد احساس چابکى و سرخوشى مفرط مى‌کند اما پس از آن منجر به بروز عوارض جسمانى و حتى مرگ مصرف‌کننده مى‌شود. دکتر جلالى فوق‌ تخصص سم‌شناسى درباره عوارض کراک به مى‌گويد: کراک نوعى مواد از الکائيدهاى دسته کوکائين است که اصل آن انرژى‌زا و شادى‌آور است.
اعتياد به کراک در کشورهاى صنعتى محدود به يک گروه سنى با شرايط اجتماعى يا اقتصادى خاص نيست و ارزان بودن و در دسترس بودن اين موادمخدر را همگانى کرده است. البته در ايران بيشتر گروه سنى ۱۷ تا ۲۵ سال به آن گرايش دارند. کراک ماده‌اى است که خوشى و نشئگى آن چند ماه بيشتر طول نمى‌کشد و بعد از مدت کوتاهى خوشحالى روز اول را به مصرف‌کننده نمى‌دهد و فرد براى به دست آوردن خوشى روز اول مصرف خود را زياد مى‌کند به‌طورى که در ماه سوم و چهارم هر دو ساعت يک‌بار اقدام به مصرف کراک مى‌کند.

تزريق کراک آخرين مرحله براى کسب خوشى بيشتر است که عوارض جسمانى و روانى جبران‌ناپذيرى براى معتاد به همراه دارد. تزريق به شدت مغز، کبد و قلب را تحت‌تاثير قرار داده و موجب التهاب اين اعضا مى‌شود. تحت‌تاثير عوارض منفى کراک تمام اجزايى که در تماس مستقيم با دود کراک هستند ذره‌ذره نابود شده و مى‌پوسند.
اجزاى داخلى بدن عفونت مى‌کند و در برخى موارد ديده شده مصرف‌کنندگانى که به مدت طولانى از اين ماده استفاده مى‌کنند، ميزان عفونت به اندازه‌اى است که اجزاى بدن از هم جدا مى‌شوند، يعنى گوشت زير پوست دچار عفونت شده و به اصطلاح «کرم» مى‌زند.
محروميت چند هفته‌اى يا چندماهه يک معتاد کراک از اين ماده او را نمى‌کشد بلکه استفاده مجدد پس از يک دوره زمانى، موجب مرگ معتاد مى‌شود چرا که با ايجاد مسموميت تعداد تنفس‌ها را کاهش داده و خواب معتاد را عميق‌تر مى‌کند و در اکثر اوقات شاهديم که اين افراد حين مصرف در خرابه‌ها و دستشويى‌هاى اماکن عمومى مى‌ميرند.
ترک کراک تنها به‌وسيله روش سم‌زدايى فوق‌سريع URD ميسر است و روش‌هاى ديگر ترک کراک از قبيل استفاده از دارو و قرص‌هاى ترک در اين مورد چندان تاثيرگذار نيستند.

عوارض اجتماعی کراک:

در ميان افراد معتاد به هر گونه ماده اعتياد آور، تهيه “مواد” در بسيارى از مواقع از راههاى نامشروع و خلاف انجام ميگيرد و بسيارى از کسانى که به کرک اعتياد دارند نيز براى برآمدن از عهده مخارج تهيه مداوم آن به روشهاى خلافکارانه دست ميزنند. اما نکته پر اهميت اين است که دست زدن اين افراد به اعمال خشونت بار و جنايتکارانه دليل مهم ديگرى هم دارد و آن بروز رفتارهاى شرورانه و پرخاشگرانه ناشى از بروز بيمارى پارانويا (بيمارى سوء ظن) است که از عوارض مصرف کرک به شمار مى آيد و در واقع پرداختن اين اشخاص به اعمال خشونتبار، لزوما به دليل نياز به پول نيست.

آیا اجساد کراکى‌ها را به دلیل پوک و فاسد شدن در مرده‌شورخانه نمی توان شست ؟

قبلا شنیده بودیم و در جامعه دیده بودیم که ترياکى‌ها پوستشان کاملا سياه مى‌شود. اما در مورد کراکى‌ها تکلیف چیست؟

مردم می گویند : چون اجساد آن‌ها چنان پوک و فاسد است که قابل شستن نيست. بدون غسل دفن می گردند. شايعات، حاکى از اين بودند که اعتياد به کراک در مراحل آخر خود، چنان جسم فرد را نابود مى‌کند که ممکن است استخوان‌هايش در حين جابه‌جا کردن بشکند يا اعضاى بدنش از هم جدا شود. يعنى کراک اين‌قدر خطرناک است!!

در جواب باید گفت که مواد مخدر مى‌توانند چنين تأثيرى بر روى اندام‌ها بگذارند. ولی با اين حال هنوز به طور دقيق، يافته‌اى براى تأييد اين قضيه در رابطه با مصرف کراک وجود ندارد. بر روى مواد مخدر سنتى، مطالعات زيادى انجام گرفته. اما به دليل نو ظهور بودن انواع مواد مخدر صنعتى و آزمايشگاهى، تحقيقات زيادى در دسترس نداريم تا بتوانيم به آن‌ها استناد کنيم. همچنین لازم به ذکر است با توجه به آنکه کراکی که در نقاط دیگر جهان مصرف می شود خالص تر است و با نوع ایرانی که انواع قرض ها در آن ریخته می شود کاملا فرق دارددر نتیجه نوع ایرانی به مراتب خطرناکتر است و نتیجه تحقیقات در اروپا در مورد ایران صدق نمی کند .

اما می توان دلایل زیر را برای پوسیدن بدن این افراد به دست آورد:

«مصرف کراک باعث مى‌شود که فرد هيچ دردى را حس نکند و در نتيجه بيمارى‌هاى مختلف در بدنش به راحتى پخش شود. علاوه بر آن، مخدرها سيستم ايمنى را تضعيف مى‌کنند و راه براى ورود عوامل عفونى باز مى‌شود. در نتيجه، يک شخص معتاد به کراک احتمالا دچار چند بيمارى مختلف هم خواهد بود.

حالا اگر اين شخص، کارتن‌خواب باشد قطعا عوامل عفونت‌زا در جسم او خانه کرده‌اند. ولى به دليل بى‌حس بودن ناشى از مصرف مخدرها درکى از وضعيت خود ندارد. وقتى يک فرد سالم مى‌ميرد، پس از طى زمان مشخصى مثلا ۷۲ ساعت جسمش دچار پوسيدگى‌هايى خواهد شد.

حال اگر شخصى معتاد به کراک و آلوده به عفونت درونى باشد، پس از مرگ در مدت ۱۲ ساعت به همين مرحله خواهد رسيد. جنازة يک روزة او مانند جنازة چندين روزة افراد سالم است و بسيار زودتر فاسد شده و از هم مى‌پاشد. در بسيارى  از انواع ديگر مواد مخدر هم اين حالت به درجات مختلف ديده مى‌شود.»

راه حل ترک کراک چیست ؟

معمولا هيچ‌کس  بيش از ۵ سال به کراک اعتیادنخواهد داشت . زیرا دورة کشتار آن از ۲ سال پس از شروع مصرف آغاز مى‌شود و در نهايت تا ۵ سال پس از آن، فرد را از زندگى خلاص مى‌کند.

مانند هر ماده مخدر دیگر کراک را هم می توان ترک کرد :

مانند هر ماده مخدر دیگر کراک را هم می توان ترک کرد :

مانند هر ماده مخدر دیگر کراک را هم می توان ترک کرد :

روش ترک کراک براى اولين بار در سال ۱۸۰۰ در تايلند با کاهش مصرف به ترک تدريجى آغاز شد. سال ۱۹۶۴ با کشف متادون، روش‌هاى جايگزين با متادون شروع شد و امروزه براى مرحله سم‌زدايى پروتکل‌هاى درمانى متفاوتى وجود دارد.
سه درمان اصلى دارويى، سم‌زدايى فوق سريع URD که درد و خمارى ندارد و رفع علائم ترک، درمان رفتارى و شناختى و درمان‌هاى اجتماعى و خانوادگى مورد استفاده قرار مى‌گيرد.
اما اگر فردی واقعا قصد دارد قبل از مرگ از شر این افیون خلاص شود باید بداند که شخص معتاد با آگاهى از مراحل مختلف سم زدايى، دارو درمانى، شرکت در جلسات و اين مطلب مهم که ترک اعتياد، بازگشت به زندگى و تولدى دوباره خواهد بود، به مراکز درمانى معتبر مراجعه نمايد. همچنین دوستان و خانواده اين افراد بايد شرايط ناگوار آنها را درک نموده و در اين راه از پشتيبانى او دريغ نورزند تا شخص معتاد بتواند با موفقيت و در زمان کوتاه ترى به حالت طبيعى باز گردد.

والدین مراقب باشید:

مواد مخدر و اعتياد به آن خطرناکترين پديده جامعه امروزى بحساب مى‌آيد که جز تباهى، نابودى، بيمارى، پشيمانى و مرگ چيزى به دنبال نخواهد داشت.
نتيجه و عاقبت افرادى که به مصرف مواد مخدر رو مى آورند بايد درس عبرتى براى افراد ديگر بخصوص جوانان باشد تا بخاطر شادى‌ها، خوشى‌ها و اثرات زودگذر و تحت تاثير دوستان ناباب هرگز حتى فکر مصرف آنها را نيز به خود راه ندهند.
معاشرت با دوستان ناباب، وجود معتاد در خانه، بيکارى، اختلافات خانوادگى و همچنين کنجکاوى از عوامل مصرف مواد مخدر در بين نوجوانان و جوانان ذکر مى‌شود به همين دليل خانواده بايد در مقابل فرزندانشان به سوالات کنجکاوانه آنان با حوصله جواب دهند و دوستانشان را کنترل کنند.

هچنین مواظب پول توجيبى فرزندانتان باشيد.  پول توجيبى زياد در سيگارى شدن نوجوانان تاثير بسيار زيادى دارد، همچنين قرار گرفتن در جمع دوستان ناباب و نداشتن قدرت «نه» گفتن آنها را به سوى مصرف مواد مخدر مى‌کشاند.
وقتى نوجوانان به مصرف مواد مخدر روى مى‌آورند پس از مدتى دچار افسردگى شده و خودشان را از ديگران جدا مى‌کنند همين رفتار باعث مى‌شود که محيط مدرسه کم‌کم برايشان خسته کننده شده و در نهايت از درس و تحصيل ترد مى‌شوند.
حتى در بسيارى به دليل اينکه فکر مى‌کنند راهى براى بازگشت ندارند، دست به خودکشى مى‌زنند.

اثرات مواد مخدر بر روی بدن را می توان به سه دسته کلی تقسیم کرد:

1 - اثرات ضد اضطرابی که نشانه بارز آن بی خیالی است.

 - 2 اثرات مسکن و ضد درد

3 - اثرات افزایش یا بالابردن فاز مصرف کننده که نشانه بارز آن بالارفتن اعتماد بنفس و احساس انرژی است.

وقتی فردی مواد مخدر را بصورت گریزی و تفریحی استفاده می کند، در فاز نئشگی مجموعه علائمی را که ناشی از این سه اثر مورفین بر روی بدن است، تجربه می کند. با توجه به اینکه در ابتدا، مصرف کننده علایم ترک و خماری ندارد و صرفا علایم خوب مواد مخدر را تجربه می کند، تغییرات شناختی و رفتاری نیز در این دوران رخ داده و کم کم شخص به مرحله ای می رسد که تصور می کند با دیگران متفاوت است و معتاد نمی شود. غافل از اینکه روزبروز بدن به مورفین مقاوم شده و شخص مصرف کننده برای اینکه علایم خوب مواد را تجربه کند مجبور است مصرفش را افزایش دهد. بالاخره روزی فرا می رسد که شخص در صورت عدم استفاده از مواد مخدر دچار علایم ترک یا همان خماری می شود. این دقیقا همان روزی است که شخص ممکن است متوجه اعتیادش به مواد مخدر شود! شاید هم نشود!

علاوه بر وابستگی بدنی که در این دوران به مواد مخدر ایجاد می شود نباید از وابستگی روانی آن نیز غافل شد که در کنار وابستگی بدنی به شدت شکل می گیرد. تا زمانیکه مصرف کننده، علایم خوب مواد مخدر را تجربه می کند، متاسفانه اعتیاد خود را انکار کرده و هیچگونه تصمیمی برای ترک نمی گیرد. ولی روزبروز شرایط به سمتی پیش می رود که فرد فقط مواد مخدر را جهت رفع خماری و اینکه بتواند  همان آدم سابق شود، استفاده می کند. و نه اینکه دیگر علایم خوب مواد مخدر را تجربه نمی کند بلکه عوارض آنرا در زندگی شخصی خود می بیند. اینجاست که بیمار ممکن است تصمیم به ترک بگیرد، ولی مردد است! درست از همین زمان است که بیمار هر روز می گوید: فقط امروز مصرف می کنم!
( بر همین اساس است که گروههای معتادان گم نام معتقدند که :اگر روزی بیمار یاد بگیرد و بگوید فقط امروز مصرف نمی کنم نجات پیدا می کند! )

تعجب نکنید که این روند در زندگی اکثر قریب به اتفاق معتادان اتفاق افتاده و تقریبا یکسان است. درست به همین خاطر است که عده ای از پزشکان معتقدند که اعتیاد یک بیماری است و نیاز به درمان دارد.

از زمانیکه بیمار به مرحله تصمیم گیری برای درمان می رسد. به جمع آوری اطلاعات در مورد روش های ترک اقدام می کند و ممکن است دست به خوددرمانی های  متعددی بزند.  استفاده از داروهای شبه مخدر، استفاده از کپسول های  ترک اعتیاد به اصطلاح گیاهی دست ساز، استفاده از داروهایی که در شبکه های ماهواره ای و اینترنت در مورد آنها تبلیغ می شود و ... نمونه هایی از این دست هستند.

متاسفانه در تمامی این موارد بیمار تنها مصرف موادش را با مصرف این داروها که شبه مخدر یا مخدر هستند جایگزین می کند و عملا  به این داروها معتاد شده و بعد از مدتی مجددا به سمت مصرف مواد بر می گردد! یا اینکه بعداز ترک های متعدد و احتمالا افتادن مکرر در دامهای افراد سودجو، جهت درمان به کلینیک درمان سؤ مصرف مواد مراجعه می کند.

پس درصد زیادی از مراجعه کنندگان به کلینیک های ترک اعتیاد را همین افراد تشکیل می دهند. البته فراموش نکنیم که خوشبختانه با افزایش آگاهی عمومی در مورد درمان اعتیاد، روز بروز به آمار مراجعینی که درمان در کلینیک ترک اعتیاد را به عنوان اولین راه اقدام به ترک انتخاب کرده اند، افزوده می شود. جای بسی خوشبختی است که کم نیستند افرادی که تنها برای مشاوره در جهت پیشگیری و اطمینان از عدم اعتیاد  اعضای خانواده بصورت فردی یا خانوادگی به کلینیک های درمانی اعتیاد مراجعه می کنند.

وقتی می بینیم که: بیماران مراجعه کننده به کلینیک های درمانی اعتیاد، خسته و زخم خورده بواسطه بی مهری ها و کم لطفی های افراد سودجو، تنها به امید رهایی از این بلای خانمان سوز مراجعه می کنند!

وقتی پریشانی پدر، مادر، فرزند یا همسری را می بینیم که تمامی خوشبختی و آینده خود را در گرو درمانی می بیند که ما به عنوان کلینیک های درمانی برای بیمارشان انجام خواهیم داد!

وقتی اضطراب فرد پاکی را می بینیم که از سوی اطرافیان خود متهم به اعتیاد است و شاید تمام آینده اش در دست تشخیص درست و بجای یک پزشک درمانگر اعتیاد است!

وقتی بیماری را می بینیم که لو رفتن اعتیادش منجر به از دست رفتن کار و تمام زندگیش می شود و از تمامی دنیا تنها به یک تیم درمانگر اعتیاد اعتماد کرده است!

مهمتر از همه چیز،  وقتی در تمامی زوایای زندگی یک ایرانی پای آبرو و حیثیت در میان است ! همه و همه بیانگر جایگاه حساس و ارزشمند یک کلینیک ترک اعتیاد با محیط مناسب و تیم مجرب درمانی است.

یادمان باشد که اغلب بیمارانی که به خاطر درمان اعتیاد به ما مراجعه کرده اند، در خانواده جایگاه همسری، پدری یا مادری و... دارند و در جامعه ممکن است فردی کاملا فعال باشند پس حفظ جایگاه حیثیتی و اجتماعی این افراد مسئله ای است که اگر به آن فکر نکنیم بهتر است به هیچ عنوان در درمان بیماران اعتیاد دخالت نکنیم!

برای درمان اعتیاد باید دومرحله طی شود:

 - 1 فرد پاک شود. یعنی برای بیمار اقدامات درمانی انجام شود که بعداز اینکه مواد مصرف نکند خمار نشود. که این کار با سم زدایی امکان پذیر است. پس سم زدایی تنها وابستگی بدنی را برطرف می کند.

 - 2بعداز پاک شدن، فرد باید پاک بماند. برای پاک ماندن، بیمار باید بر هوس استفاده از مواد که همان وابستگی روانی به مواد مخدر است غلبه کند، برای اینکار بیمار نیاز به رواندرمانی، درمان بیماریهای روانپزشکی همراه و درمان نگهدارنده با نالترکسون دارد. بعداز سم زدایی، پیگیری بیمار از نظر ماندگاری در درمان، توسط مددکار کلینیک ترک اعتیاد ضروری است.

در این میان بیمارانی نیز هستند که به علت ترک های ناموفق متعدد یا بواسطه بیماری و یا شرایط خاصشان باید تحت درمان های نگهدارنده دارویی قرار گیرند و بصورت طولانی مدت روزانه به کلینیک مراجعه کنند.

پس درمان اعتیاد توسط تیم درمانگر شامل روانپزشک، پزشک مشاور و درمانگر،رواندرمانگر ، روانشناس و مددکار انجام می شود. که هر کدام به نوبه خود در مرحله ای از درمان دخالت می کنند.

دکتر سعيد کفراشى